ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Άγιος Τρύφωνας
Προστάτης των γεωργών και αμπελουργών
«Ο Άγιος Τρύφωνας ο θαυματουργός»
«Τότες…»
«Τότες κόρη μου εθώρεν το πλάσμαν νεφικόν τζ´ίσι ´ άρπασσεν το καπνιστήριν, επαρακάλιν τον Άγιο να ξανεμίσει το κακόν! Είσιεν τότες ακρίδες τζαι μήνυσεν ο Τζυπριανός τζ εκάμαν εικόνες τον Άην Τρύφωνα κάθε χωρκού προστάτην, τώρα; Τωρά μπαίνει που την πόρταν έσσω μας ο ´πελάς τζαι μήτε του Πλάστη μου πκιον εν Του προσηκώννουνται για βοήθειαν!»
Η βαθιά πίστη κι η ευλαβική σύνδεση των ορθοδόξων πιστών αποδεικνύεται μέσα από τις καθημερινές λειτουργικές πράξεις και μέσα από τα βιώματά τους, η προσευχή, τα τάματα, ο θυμιατός, το αναμμένο καντήλι μπρος στο εικονοστάσι του σπιτιού, η παύση κάθε αμπελουργικής εργασίας την ημέρα της τίμησης του Αγίου Τρύφωνα, η παύση των χειρονακτικών κεντημάτων ή στριφωμάτων από τα χέρια των γυναικών καθώς τον δοξάζουν λέγοντάς τον τζ Άη Στρίφωνα!
Γιατρό, θαυματουργό που ξορκίζει το κακό και κάθε αρρώστεια τον προσφωνούν για τούτο και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους θεραπευτές Αγίους Αναργύρους!
«Ήτουν το κακόν πολλήν, εξιλείφκαν τα σπαρτά οι ακρίδες για τούτον τζαι έδωκεν παρατζιελιάν ο Κυπριανός τζαι εκάμασιν εικονίσματα του Άη Τρύφωνα τζ είσιεν κάθε χωρκόν το δικόν του!»
Προστάτης των φυτειών, των αμπελιών, των κήπων, εικονίζεται συνήθως σε κάμπο χρυσό με φυτικό περιμετρικό στόλισμα, μετωπικός συνομιλώντας με τον προσκυνητή να βαστά μες το δεξί του χέρι τον Εσταυρωμένο ενίσχυση στις γιατρειές του, ένα κλαδευτήρι αμπελιών ή δρεπάνι, κλαδί φοίνικα ενώ προστατευτικά μες το αριστερό του χέρι βαστά αγκαλιαζοντάς την μια χήνα λευκή από την πρωτινή ενασχόλησή του ως χηνοβοσκός και προστάτης τους.
Στο ενεπίγραφο ειλητάριο που βαστά στο χέρι του, διαβαζουμε αποσπάσματα ευχών από το Μικρόν Ευχολόγιον για την προστασία των κήπων και των αμπελιών από τις επιθετικές ακρίδες!
«Ὁρκίζω ὑμᾶς . . . μή ἀδικήσετε τήν ἄμπελον, μήτε τόν κῆπον τῶν δένδρων τε καί λαχάνων (τοῦ τάδε) ἀλλά ἀπέλθετε εἰς τά ἄγρια ὄρη, εἰς τά ἄκαρπα ξύλα, εἰς ἅ ἐχαρίσατο ὑμῖν ὁ Θεός τήν καθημερινήν τροφήν.»
«Κύριε ο Θεός εξαπόστειλον τον άγγελόν σου, του πατάξαι παν γένος κακούργων θηρίων, των αδικούντων αμπέλους χώρας και κήπους των δούλων σου».
Αφιερωματικός Ιερός Ναός στη χάρη του Αγίου Τρύφωνα στεγάζεται στο χωριό Στενή της επαρχίας Πάφου ο οποίος ανεγέρθηκε με τη συμβολή των κατοίκων του χωριού το 1913, ανασυνθέτοντας τα κατάλοιπα παλιού ιερού ναού!
Αναρίθμητα καταγράφονται τα ιερά εικονίσματα τα αφιερωμένα με παράκληση στη χάρη του Αγίου σχεδόν πανομοιότυπα από χέρια αριστοτεχνών αγιογράφων ανάμεσα στα οποία το ιερό εικόνισμα στον Ιερό Ναό Στενής, το ιερό εικόνισμα του Αγίου Τρύφωνα το οποίο βρίσκεται στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στη Λευκωσία, δωρεά κι αυτό του Αρχιεπίσκοπου Κυπριανού εις αναφορά ίσως και μνημόνευση του εικονίσματος και της καθιερωμένης αφιερωματικής εορτής η οποία τελείτο στον Ιερό Ναό του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου ο οποίος βρισκόταν πλησίον της εκκλησίας της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη και τον οποίο κατεδάφισαν οι εχθροί οικοδομώντας στη θέση του τζαμί!
Ξενητεμένο επέστρεψε πίσω στις προστατευτικές παρακαταθήκες της Εκκλησίας της Κυπρου άλλο ένα αφιερωματικό εικόνισμα του Αγίου μετά από τον εντοπισμό του στα παζάρια αρχαιοκαπήλων και το οποίο κλάπηκε από τον προσωρινώς κατεχόμενο Ιερό Ναό Παναγίας Γαλακτοτροφούσας, Παλαικύθρου μαζί με έναν ασημένιο σταυρό λιτανείας ύψους 45,5Χ20εκ. του 19ου αιώνα.
Μήτε κλαδευτήρι οι γεωργοί, μήτε οι κυρές στριφάδι δεν πιάνουν 1η του Φλεβάρη μες τα χέρια τους γιατί κατά πως λέει μία εκδοχή της παράδοσης ο Άγιος την ημέρα της γιορτής του θέλει μόνο τίμηση και μνημόνευση ειδάλλως στρέφει το κλαδευτήρι των αμπελουργών και τους κόβεται η μύτη, μια άλλη όμως εκδοχή θέλει τον αμπελουργό να πηγαίνει με αγιασμό της εορτής του Αγίου στο αμπελάκι του και να ραντίζει με αγιασμό κι ευχές τα αμπέλια κι ανάμεσα σε όλα διαλέγει και κλαδεύει τέσσερα από αυτά τα οποία από το σημείο της φύτευσής τους σχηματίζουν προστατευτικό το Σταυρό του Κυρίου!
Την πατρίδα μας ολάκερη να ραντίσουμε με Αγιασμό του Αγίου Τρύφωνα, με αγιασμό πρώτα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, τα θυμιατήρια κάθε ιερέας στον ουρανό να υψώσει, κάθε νοικοκυρά το θυμιατήρι του σπιτιού της θυμίαμα ευλαβικό στον Θεό να φτάσει ώστε κάθε κακό, κάθε ακρίδα, κάθε τι το βλαβερό μακρυά να φύγει και να πετάξουν μύτες τα αμπέλια μας τρυφερές, καρπούς χορταστικούς οι κάμποι και ξέχειλες οι δικές μας οι ψυχές από ιερά ιδανικά και ιδεώδη να ευημερούν συντονισμένες ελληνορθόδοξες ποιοτικές!
Μέγας αμπελουργός και καλλιεργητής κάθε σπιθαμής των καλλιεργειών ο Άη Τρύφωνας!
Η μνήμη του εορτάζεται την 1η Φεβρουαρίου από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Τρύφων και Τρυφωνία.