Αυτές είναι οι ηλικίες στη ζωή μας που ο εγκέφαλος αλλάζει

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ εντόπισαν συγκεκριμένες ηλικίες-σταθμούς στη ζωή του ανθρώπου, κατά τις οποίες μεταβάλλεται ο τρόπος που συνδέονται και επικοινωνούν οι περιοχές του εγκεφάλου. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα κρίσιμα «σημεία καμπής» βρίσκονται στις ηλικίες 9, 32, 66 και 83 ετών.

Πώς έγινε η έρευνα

Οι ερευνητές ανέλυσαν περίπου 4.000 απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου από άτομα ηλικίας από λίγων ημερών έως 90 ετών, στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Χρησιμοποιώντας απεικόνιση της λευκής ουσίας και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, χαρτογράφησαν την εξέλιξη των νευρικών συνδέσεων διαχρονικά και εντόπισαν τέσσερις μεταβάσεις.

Οι φάσεις της ζωής – Τι συμβαίνει σε κάθε ηλικία

➤ 0 έως 9 ετών – Παιδική ανάπτυξη
Σε αυτή την περίοδο παρατηρείται ταχεία επικοινωνία μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου, αν και όχι πάντα αποδοτική. Είναι η φάση της εντατικής ανάπτυξης.

➤ 9 έως 32 ετών – Εφηβεία και πρώτη ενηλικίωση
Η λευκή ουσία αυξάνεται και ο εγκέφαλος γίνεται πιο αποδοτικός επικοινωνιακά. Πρόκειται για την περίοδο όπου διαμορφώνονται γνωστικές ικανότητες, συμπεριφορά και προσωπικότητα.

➤ 32 έως 66 ετών – Σταθερότητα
Στα 32 εμφανίζεται το ισχυρότερο σημείο καμπής. Ο εγκέφαλος περνά στη μεγαλύτερη περίοδο σταθερότητας, με ελάχιστες μεγάλες αλλαγές έως τα 66. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτή η δεκαετία (32–42) αποτελεί κομβικό σημείο για την «καλύτερη» λειτουργία.

➤ 66 έως 83 ετών – Πρώιμη γήρανση
Εδώ ξεκινά η ήπια δομική και λειτουργική έκπτωση. Η λευκή ουσία αρχίζει να φθίνει και εμφανίζονται οι πρώτες σημαντικές συσχετίσεις με γνωστική μείωση, άνοια, υπέρταση και άλλες νευρολογικές/καρδιαγγειακές παθήσεις.

➤ Μετά τα 83 – Όψιμη γήρανση
Οι συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών περιοχών αποδυναμώνονται και ο εγκέφαλος βασίζεται περισσότερο σε μεμονωμένες περιοχές με περιορισμένα δίκτυα επικοινωνίας.

Τι σημαίνουν αυτά για την υγεία

Η μελέτη εξηγεί γιατί πολλές παθήσεις που σχετίζονται με τη γνωστική λειτουργία εμφανίζονται σε συγκεκριμένες ηλικίες (π.χ. άνοια μετά τα 65). Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη χαρτογράφηση της υγιούς γήρανσης και στον καλύτερο σχεδιασμό πρόληψης και θεραπείας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ηλικία των 32 ετών αποτελεί το πιο «ισχυρό» βιολογικό σημείο καμπής:

«Σε αυτή την ηλικία συμβαίνουν οι πιο σημαντικές αλλαγές και παρατηρείται η μεγαλύτερη μετατόπιση στην τροχιά της εγκεφαλικής οργάνωσης».

Δεν γερνάμε όλοι με τον ίδιο τρόπο

Η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Aleksa Musli, επισημαίνει ότι οι αλλαγές αυτές δεν είναι ίδιες για όλους:

«Η παρατήρηση ότι ο εγκέφαλος αλλάζει μετά τα 80 δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι εμφανίζουν γνωστική έκπτωση σε αυτή την ηλικία. Η πορεία διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο».

Πηγή: Cyprus Times