Δώστε μας όπλα για να κερδίσουμε τις μάχες

Είναι οι ανώνυμοι, ακούραστοι ήρωες που δίνουν από τον περασμένο Μάρτιο, καθημερινά μάχες με τον κορωνοϊό, για να σώζουν ζωές. Δουλεύουν υπό συνθήκες πρωτόγνωρες αλλά και αντίξοες. Είναι οι νοσηλευτές. Ο αντιπρόεδρος της Παγκύπριας Συντεχνίας Νοσηλευτών Αλέξανδρος Ερωτοκρίτου σε συνέντευξή του μιλά για τις δύσκολες ώρες που περνούν οι επαγγελματίες υγείας κατά την πανδημία του COVID - 19, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νοσηλευτές κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους και αναφέρει πως «τμήματα και θάλαμοι είναι υποστελεχωμένοι, προσωπικό έχει φτάσει και ξεπεράσει τα όριά του αλλά, παρά τις συνεχείς μας προειδοποιήσεις προς τους αρμοδίους, τα προβλήματα διαιωνίζονται».

-Η Κύπρος βιώνει από τον Μάρτιο του 2020 μιαν από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία της. Εσείς ως νοσηλευτές, ως άνθρωποι της πρώτης γραμμής, πώς βιώσατε όλο αυτό που συμβαίνει κατά την πρώτη φάση της πανδημίας και πώς το βιώνετε τώρα;

-H πρώτη φάση της πανδημίας βρήκε τα αυτόνομα νοσηλευτήρια του ΟΚΥπΥ σχεδόν αποψιλωμένα, χωρίς ανθρώπινο δυναμικό, χωρίς αναλώσιμα, χωρίς εμπειρίες σε μια τέτοιας έκτασης πανδημία. Δίναμε καθημερινά αγώνες, με ελάχιστα μέσα και με μοναδικό όπλο τον όρκο στο καθήκον και στη φροντίδα των ασθενών. Ακριβώς επειδή δεν υπήρχαν οι εμπειρίες και τα κατάλληλα μέσα, ο ιός χτύπησε πολλούς νοσηλευτές που υποχρεώθηκαν να τεθούν σε καραντίνα. Από την άλλη, τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια που εντάχθηκαν στο ΓεΣΥ τον περασμένο Ιούνιο, παρέμειναν στη δεύτερη γραμμή, για να προστατεύσουν το προσωπικό και τους ασθενείς τους. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, πως οι μεγάλες μάχες δόθηκαν από εμάς. Η δεύτερη φάση της πανδημίας μάς βρήκε σοφότερους, με περισσότερες εμπειρίες και γνώσεις για τον Covid. Ωστόσο, οι συνεχείς ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό, παρά τις συντονισμένες και συνεχείς ενέργειες της Παγκύπριας Συντεχνίας Νοσηλευτών, και παρά τις διαβεβαιώσεις που μας δόθηκαν, μας φέρνει καθημερινά σε δύσκολες καταστάσεις. Το προσωπικό όχι μόνο είναι μειωμένο αλλά και κουρασμένο, εργαζόμαστε 10 μήνες χωρίς άδεια, δημιουργούν τμήματα και θαλάμους χωρίς να στελεχωθούν κατάλληλα, αυξάνονται τα κρούσματα καθημερινά και παρόλο που λαμβάνονται μέτρα -με μεγάλη καθυστέρηση- δεν μειώνονται. Πολύ φοβάμαι πως, εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση με τα μέτρα, εάν δεν στελεχωθούν επαρκώς τα νοσηλευτήρια με προσωπικό, σύμφωνα με τους ενδεδειγμένους αριθμούς, τα νοσοκομεία θα καταρρεύσουν και για την κατάσταση αυτή δεν θα φταίει το προσωπικό.

Μόνο από θαύμα

-Πόσο έτοιμη ήταν η Κύπρος για την αντιμετώπιση της πανδημίας και πόσο έτοιμη ήταν κατά τη δεύτερη φάση της;

-Η Κύπρος δεν ήταν έτοιμη για την πανδημία και για οποιαδήποτε πανδημία ή για μεγάλη κρίση στο σύστημα υγείας. Δυστυχώς, με τις αποφάσεις που λήφθηκαν, ξηλώθηκαν τα δημόσια νοσηλευτήρια, έφυγαν ικανά στελέχη και η ένταξή τους στο ΓεΣΥ ήταν η ταφόπλακα σε ένα σύστημα που έχαιρε εκτίμησης για την κατάρτιση του προσωπικού του, παρά τα διαχρονικά προβλήματα. Θεωρώ ότι οι λαμβάνοντες τις αποφάσεις, Υπουργείο και ΟΚΥπΥ, δεν έμαθαν ούτε από τις παραλείψεις τους, ούτε από τα λάθη τους, ούτε από τις εμπειρίες της πρώτης φάσης και τώρα που βρισκόμαστε στη δεύτερη φάση, τα προβλήματα διαιωνίζονται και αυξάνονται. Τι θα γίνει εάν μέχρι τον Ιανουάριο εκδηλωθεί και τρίτο κύμα πανδημίας; Μόνο ένα θαύμα θα μας σώσει!

-Ποια προβλήματα αντιμετωπίζετε ως νοσηλευτές και γενικότερα ως επαγγελματίες υγείας στη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης και της φροντίδας των ασθενών;

-Τα κύρια προβλήματά μας σχετίζονται και αφορούν τη στελέχωση. Τμήματα και θάλαμοι είναι υποστελεχωμένοι, προσωπικό έχει φτάσει και ξεπεράσει τα όριά του αλλά, παρά τις συνεχείς μας προειδοποιήσεις προς τους αρμοδίους, τα προβλήματα διαιωνίζονται. Βρισκόμαστε στο τέλος του έτους και τα νοσηλευτήρια ακόμη να στελεχωθούν και ο ΟΚΥπΥ βρίσκει προσχήματα για να καθυστερήσει τη στελέχωση. Πότε θα προσληφθεί κόσμος, πότε θα εκπαιδευτεί, πότε θα αποκτήσει εμπειρίες και πότε θα βοηθήσει το ήδη αποκαμωμένο νοσηλευτικό προσωπικό; Όλα αυτά και πολλά άλλα χρήζουν απαντήσεων.

-Η κρίση COVID - 19 στέλλει ένα σαφές μήνυμα προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Ποιο είναι αυτό το μήνυμα και τι ζητάτε εσείς ως νοσηλευτές;

-Το μήνυμά μας είναι σαφές: «Δώστε μας όπλα για να μπορέσουμε να κερδίσουμε τις μάχες». Χρειαζόμαστε στρατιώτες για να πολεμήσουν τον «αόρατο εχθρό» και για να ενώσουν τις δυνάμεις τους μαζί μας. Διαφορετικά η μάχη θα χαθεί και θα θρηνήσουμε άδικα θύματα.

-Πώς διαχειρίστηκε η συντεχνία σας όλα αυτά τα προβλήματα;

-Η συντεχνία μας από την αρχή της πανδημίας έθετε θέματα, προβλήματα, υπόβαλλε εισηγήσεις, ζητούσε παρεμβάσεις. Πολλές φορές, ενεργούσαμε εκτός των καθηκόντων μας για να λυθούν προβλήματα, ήλθαμε σε αντιπαράθεση με συναδέλφους, με τη Διοίκηση, με τον Υπουργό και με τον ΟΚΥπΥ. Το κύριο αίτημά μας ήταν και παραμένει η επαρκής στελέχωση σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές και τις αναλογίες ασθενών - νοσηλευτών.

Τηρείτε τα μέτρα γι’ αυτούς που αγαπάτε

-Ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε προς τους πολίτες οι οποίοι φαίνονται κουρασμένοι και αποκαμωμένοι και αρνούνται να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα;

-Σταματήστε να παραπονιέστε, να μεμψιμοιρείτε, να φωνάζετε, να αντιδράτε. Τηρείτε τα μέτρα. Γιατί αν πραγματικά ξέρατε τι περνούν όσοι νοσούν με κορωνοϊό, ιδιαίτερα στο νοσοκομείο αναφοράς και στις εντατικές, ότι το ζείτε μόνοι σας χωρίς κάποιον να σας κρατήσει το χέρι, και φεύγετε από τη ζωή εντελώς μόνοι, δεν θα κάμνατε ούτε τους μάγκες, ούτε τους επαναστάτες, ούτε τους αντιφρονούντες. Χρειάζεται προσοχή και υπευθυνότητα. Για σας και όλους εκείνους που αγαπάτε, τους γονείς που σας έφεραν στον κόσμο και σας μεγάλωσαν, τη γιαγιά και τον παππού που σας αγαπούν περισσότερο κι’ από τα παιδιά τους, τον φίλο με καρκίνο, τη συνάδελφο με αναπνευστικές παθήσεις, την άλλη συνάδελφο με διαβήτη, και πολλούς άλλους. Μείνετε μακριά, κρατάτε τις αποστάσεις σας, φοράτε τη μάσκα σας και κυρίως μην συμπεριφέρεστε επιπόλαια.

-O κόσμος κουράστηκε από τα περιοριστικά μέτρα. Και αυξάνονται οι απειθάρχητοι, οι «επαναστάτες» και οι οπαδοί των συνωμοσιολογιών ότι δεν υπάρχει ο κορωνοϊός. Τι έχετε να πείτε  σε αυτούς;

-Σε αυτή την περίπτωση, σε αυτή την πανδημία, δεν έχουν χώρο οι επαναστάτες και οι αντιρρησίες. Εκ φύσης είμαι άνθρωπος επαναστάτης, όμως σε αυτή την περίπτωση, σε αυτή την πανδημία, δεν υπάρχει χώρος για επανάσταση και επαναστάτες. Μόνο χώρος για υπεύθυνους ανθρώπους που νοιάζονται για τον συνάνθρωπό τους και όχι μόνο για το εγώ και τον εαυτό τους. 

Με  κράτησαν ν oι βιντεοκλήσεις και οι ζωγραφιές των παιδιών μου...

-Μπορείτε να μας μιλήσετε για μια δική σας εμπειρία από την κρίση αυτή;

-Πρώτα απ’ όλα δηλώνω μάχιμος νοσηλευτής, όχι μόνο στα λόγια αλλά και στα έργα, καθώς είμαι μέλος του πληρώματος ασθενοφόρων της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων. Αντιλαμβάνεστε μόνο και μόνο που συμμετέχεις σε ένα τέτοιο πλήρωμα βλέπεις πολλά. Έρχεσαι αντιμέτωπος με τη ζωή και τον θάνατο, με τον ανθρώπινο πόνο και τις έγνοιες των ανθρώπων. Σε αυτόν τον αγώνα η κατάσταση είναι δύσκολη όχι μόνο για μένα αλλά και για την οικογένειά μου. Έντεκα χρόνια πατέρας πρώτη φορά ένιωσα “τέρας”, ερχόμενος στο σπίτι από τη δουλειά. Να φωνάζω στα μωρά να μην με αγκαλιάσουν, να μείνουν μακριά μου γιατί, όπως τους λέω, ο παπάς είναι γεμάτος μικρόβια. Σιχάθηκα τον εαυτό μου, καθημερινά παλεύω με ένα μεγάλο δίλημμα: «Μήπως κόλλησα; Μήπως τα μέτρα που λαμβάνω δεν είναι επαρκή; Μυαλγία. Ωχ σύμπτωμα, τι έγινε; Πονάει λίγο ο λαιμός από τις πολλές ώρες με τη μάσκα. Ωχ σύμπτωμα, λες; Κι αν κολλήσω και τον φέρω στα παιδιά μου, κι αν πάθει κάτι ένα από τα παιδιά μου, και είμαι εγώ ο υπεύθυνος για αυτό;». Τελικά, στην πρώτη φάση, κατέληξα σε ένα άδειο δωμάτιο ξενοδοχείου, και παρά τον φόρτο εργασίας που δεν σε αφήνει να σκεφτείς, συνειδητοποίησα πόσο μου λείπουν απλά και καθημερινά πράγματα, αυτά που όλοι θεωρούμε δεδομένα και δεν απολαμβάνουμε. Την οικογένειά μας, την αγκαλιά της, την ανθρώπινη επαφή, την κουβέντα μαζί τους. Το μόνο που με κράτησε ήταν oι βιντεοκλήσεις και οι ζωγραφιές των παιδιών μου.