Και η διχοτόμηση θέλει ηγέτη

 αποκάλυψη του Αρχιεπισκόπου ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σε συζητήσεις μαζί του υποστήριξε τη λύση δύο κρατών στο Κυπριακό προκαλεί συγκλονισμό και αποτροπιασμό, αλλά δεν προκαλεί έκπληξη. Τουλάχιστον σε όσους παρακολουθούν τις δηλώσεις και τις κινήσεις του Ν. Αναστασιάδη στο Κυπριακό τα τελευταία χρόνια. Το φλερτ Αναστασιάδη με τα δύο κράτη αποτελεί κοινό μυστικό ανάμεσα στον πολιτικό κόσμο της Κύπρου.

Πέρα από τις αλλεπάλληλες καταγγελίες του ΑΚΕΛ και τις αποκαλύψεις της «Χαραυγής» για τις διχοτομικές αναζητήσεις του Προέδρου, μια σειρά δημοσιευμάτων από δημοσιογράφους, οι οποίοι κάθε άλλο παρά εχθρικοί θεωρούνται προς το Προεδρικό, αλλά και τοποθετήσεις του ίδιου του Προέδρου και δηλώσεις συνεργατών του συνιστούν τις ψηφίδες ενός παζλ που απεικονίζει αδιάψευστα αυτό που μέχρι πρόσφατα θα ήταν αδιανόητο για οποιονδήποτε Κύπριο: ο Νίκος Αναστασιάδης είναι ο πρώτος και μόνος Πρόεδρος στα χρονικά του τόπου που διανοήθηκε όχι μόνο να συζητήσει αλλά και να προτείνει τη λύση διχοτόμησης της πατρίδας μας.

 

Συζητούσε τη λύση δύο κρατών ΠΡΙΝ το Κραν Μοντανά

Πληροφορίες ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης συζητούσε τη λύση δύο κρατών πριν καν το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά καταγράφονται στις 14.10.2018 από τον διευθυντή της εφημερίδας «Πολίτης», Διονύση Διονυσίου, ο οποίος σε δημοσίευμα με τίτλο «Το φλερτ Αναστασιάδη με τα δύο κράτη» αποκάλυπτε ότι την ιδέα αυτή έθεσε ο ίδιος ο Πρόεδρος σε σύσκεψη με συνεργάτες του στις αρχές Απριλίου του 2017. «Ο κ. Αναστασιάδης ήγειρε την ιδέα για ένα Σχέδιο Β΄ για λύση δύο κρατών έναντι επιστροφής εδαφών. Υπήρξε έντονη αντίδραση από τον Ιωάννη Κασουλίδη, ο οποίος του είπε “να μην πεις ποτέ ξανά έτσι κουβέντα”». Το δημοσίευμα προσθέτει ότι και σε συνάντηση με τον Ακιντζί στις 16 Απριλίου 2017, «ο κ. Αναστασιάδης, σύμφωνα με τ/κ πηγή, έθεσε στον Τουρκοκύπριο ηγέτη την ιδέα της λύσης δύο κρατών. Μάλιστα, του υποσχέθηκε ότι θα βοηθούσε για να ενταχθεί και το τουρκοκυπριακό κράτος στην ΕΕ». Επιπρόσθετα, «στις 21 Απριλίου 2017 ο κ. Αναστασιάδης σε συνάντηση που είχε στο Προεδρικό με αντιπροσωπεία του ΕΒΕ Αμμοχώστου μίλησε ξανά για σχέδιο Β’ και δύο κράτη έναντι επιστροφής εδαφών». Το Προεδρικό δεν διέψευσε κανέναν από αυτούς τους ισχυρισμούς, ενώ αξίζει να επισημανθεί ότι όλα αυτά συντελούνταν μέσα στο κλίμα που διαμορφώθηκε μετά την τορπίλη στις διαπραγματεύσεις που επέφερε η ψήφιση από την πλειοψηφία της Βουλής της πρότασης του ΕΛΑΜ για το Ενωτικό Δημοψήφισμα.

 

Πρόταση και στον ίδιο τον Τσαβούσογλου

Είναι με αυτά στο πίσω μέρος του μυαλού του που ο κ. Αναστασιάδης συμμετείχε στη διάσκεψη του Κραν Μοντανά, η οποία έληξε με δραματικό ναυάγιο. Στα μεγάλα ερωτήματα για το τι διαμείφθηκε τελικά στο τελευταίο δείπνο της διάσκεψης, θα πρέπει να προστεθούν και οι πληροφορίες για τα όσα φέρεται να είπε ο Πρόεδρος στον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Ο Τούρκος Υπουργός επανειλημμένα δήλωσε δημόσια ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σε δύο περιστάσεις -τον Ιούλη του 2017 και το Σεπτέμβρη 2017- του έθεσε την ιδέα της λύσης δύο κρατών ή της συνομοσπονδίας, ζητώντας μάλιστα από την τουρκική κυβέρνηση πίστωση χρόνου μέχρι τις εκλογές.

Το κυβερνητικό στρατόπεδο αντιτείνει πεισματικά ότι κανείς Ελληνοκύπριος δεν πρέπει να δίνει βάση στα όσα ισχυρίζεται ένας αξιωματούχος της κατοχικής δύναμης, χωρίς βέβαια να εξηγεί γιατί η Τουρκία δεν αποτόλμησε να ισχυριστεί κάτι τέτοιο για οποιονδήποτε άλλο Πρόεδρο της Κύπρου.

Το πρόβλημα βέβαια για τον Ν. Αναστασιάδη είναι το γεγονός ότι αυτά δεν τα ισχυρίζονται μόνο Τούρκοι. Αυτά καταγράφηκαν -και δεν διαψεύστηκαν- και από δημοσιογράφους ελληνοκυπριακών εφημερίδων.

Ο Κώστας Βενιζέλος, αρχισυντάκτης του «Φιλελεύθερου», έγραφε (7.1.2018) ότι «τόσο στο Κραν Μοντανά, τον Ιούλιο του 2017, όσο και τον περσινό Σεπτέμβρη, στη Νέα Υόρκη, σε συναντήσεις του Προέδρου Αναστασιάδη και του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Τσαβούσογλου, το σενάριο αυτό των δύο κρατών συζητήθηκε. Πόσο αυτό ευσταθεί, εναπόκειται στην ελληνοκυπριακή πλευρά να το επιβεβαιώσει ή να το διαψεύσει». Ο Δ. Διονυσίου στον «Πολίτη» κατέγραφε ότι ο Πρόεδρος έθεσε την ιδέα των δύο κρατών στον Τσαβούσογλου και ότι μάλιστα ενημερώνοντας το Υπουργικό «στη συνεδρία της 12ης Ιουλίου 2017 για το ναυάγιο της διάσκεψης, είπε πως το Κυπριακό δεν μπορούσε να λυθεί με ομοσπονδία και ότι μετά τις εκλογές θα διαπραγματευόταν τα δύο κράτη έναντι εδαφών. Στην ενημέρωση επικαλέστηκε μάλιστα και τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που αποφάσισε μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή την ανταλλαγή πληθυσμών με την Τουρκία». Ο δε τέως ειδικός σύμβουλος του ίδιου του Προέδρου, Μακάριος Δρουσιώτης, σε άρθρο του (16.02.2020) για το «Τι έγινε στο Κραν Μοντανά» σημείωνε ότι την παραμονή του τελικού δείπνου ο κ. Αναστασιάδης συναντήθηκε με τον Τσαβούσογλου και του ανέφερε ότι η μόνη λύση είναι η λύση δύο κρατών, διότι οι Ελληνοκύπριοι ούτε τα νοσοκομεία δεν ήταν πρόθυμοι να μοιραστούν με τους Τουρκοκυπρίους.

Σε όλα αυτά, πρέπει να προστεθεί και η «επεισοδιακή» συνάντηση του Υπ. Εξωτερικών Ν. Χριστοδουλίδη με τον Τσαβούσογλου στους διαδρόμους του ΟΗΕ, τον Σεπτέμβρη του 2019, όπου ο Τούρκος υπουργός μπροστά στις κάμερες υποδείκνυε στον Κύπριο ομόλογό του ότι «ο Πρόεδρός σου, μπροστά σου, μας μίλησε για δύο κράτη και για συνομοσπονδία».

Είτε το κατανοούσε είτε όχι, ο Νίκος Αναστασιάδης, εκστομίζοντας στην ίδια την Τουρκία την ετοιμότητά του να δεχθεί τη διχοτόμηση της Κύπρου, προξενούσε ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα στην υπόθεση της Κύπρου. Όταν η κατοχική δύναμη γνώριζε ότι πλέον βρήκε έναν Πρόεδρο της Κύπρου πρόθυμο να συναινέσει στην παράδοση της μισής Κύπρου, γιατί να προβεί στην παραμικρή υποχώρηση;

 

Προεκλογικές συμμαχίες με δέλεαρ τη λύση δύο κρατών

Σε συνέντευξή του στο «Φιλελεύθερο» (5.11.2017), ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, απαντώντας στην ερώτηση «αν υπάρχει άλλη οδός για το Κυπριακό», δήλωνε ότι «θα πρέπει με τις πολιτικές δυνάμεις να υπάρξει μια ειλικρινής διαβούλευση για να δούμε τι είναι το Σχέδιο Β’ που θα δημιουργεί συνθήκες ειρήνης, θα προστατεύει τον Ελληνισμό και θα διαφυλάσσει τη λειτουργικότητα του κράτους», μια διατύπωση που προφανώς χωράει άνετα και τη διχοτόμηση. Πρόσθετε ακόμα ότι «μετά από την εμπειρία της τελευταίας πενταετίας του διαλόγου και με τον κ. Έρογλου και με τον κ. Ακιντζί, οφείλω να πω ότι έχω αποκρυσταλλώσει το πόσο εφικτό ή το πόσο ανέφικτο, ή ποιοι είναι οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε μια πραγματική ειρήνη», χωρίς να μας διαφωτίζει περαιτέρω.

Ενδεικτικό των ενδόμυχων σκέψεων του πολιτικού κατεστημένου της χώρας είναι η παραδοχή ότι η ιδέα της λύσης δύο κρατών χρησιμοποιήθηκε από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη ως δέλεαρ προς τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου προκειμένου να διασφαλίσει τη στήριξη ή την ουδετερότητά τους στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2018. Μια πρώτη δημόσια παραδοχή έγινε από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο της Συμμαχίας Πολιτών, Παναγιώτη Σαββίδη (30.10.2018, μεσημβρινή εκπομπή ΡΙΚ), ο οποίος αποκάλυψε ότι ο Πρόεδρος είπε στη Συμμαχία Πολιτών μεταξύ της πρώτης και δεύτερης Κυριακής των προεδρικών εκλογών ότι «κάνει συζητήσεις στο παρασκήνιο εδώ και αρκετό καιρό περί μιας λύσης που δεν είναι αυτό που διαπραγματεύονται τα τελευταία σαράντα τέσσερα χρόνια οι διάφορες κυβερνήσεις, αλλά κάτι διαφορετικό το οποίο έχει μέσα στοιχεία και συνομοσπονδιακά και στοιχεία δύο κρατών». Παρά την έντονη αντίδραση του ΑΚΕΛ, το Προεδρικό δεν ένιωσε την ανάγκη να σχολιάσει…

Αυτά όμως ταίριαζαν απολύτως με όσα είχε νωρίτερα δηλώσει ο διευθυντής της «Καθημερινής», Ανδρέας Παράσχος: «Περί τα τέλη του φθινοπώρου (2017), ξένος συνάδελφος, επικαλούμενος πηγή στην Άγκυρα, με πληροφόρησε ότι για λύση δύο κρατών βολιδοσκοπούσε και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης. Το κράτησα σε μικρό καλάθι, αφού ερχόταν από την Άγκυρα, μέχρι που η πληροφορία επιβεβαιώθηκε και από τη Λευκωσία. Είχα, συγκεκριμένα, πληροφορηθεί ότι μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής των προεδρικών εκλογών, ο Νίκος Αναστασιάδης στις χωριστές συναντήσεις του με ηγέτες κομμάτων του ενδιάμεσου χώρου, τους είχε μιλήσει για λύση δύο κρατών, με συναίνεση που θα προσπαθούσε ο ίδιος να εξασφαλίσει από την Ε.Ε. και με τη σύμφωνη γνώμη του Αρχιεπισκόπου» (Μάρτης 2018).

 

Μετά την επανεκλογή… επιτάχυνε την προώθηση λύσης για δύο κράτη

Αφού διασφάλισε την επανεκλογή του, ο κ. Αναστασιάδης φαίνεται να επιτάχυνε την προώθηση της λύσης δύο κρατών σε πολιτικούς παράγοντες της χώρας, ξένους διπλωμάτες, αξιωματούχους της Ελλάδας και της ΕΕ. Τον Αύγουστο το 2018, ο Απόστολος Ζουπανιώτης της «Καθημερινής» έγραφε ότι «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει αναπτύξει “εμπιστευτικά” σε τουλάχιστον χίλιους ανθρώπους την άποψή του ότι ίσως είναι προτιμότερο για τα συμφέροντα του κυπριακού Ελληνισμού ένα βελούδινο διαζύγιο (είτε ως διχοτόμηση είτε ως χαλαρή συνομοσπονδία)». Ούτε αυτή η συγκλονιστική αναφορά δεν έτυχε ποτέ διάψευσης από την κυβέρνηση.

Άλλο ένα βήμα στην προετοιμασία της κοινής γνώμης έκανε ο Πρόεδρος στη συνέντευξή του στην ελληνική εφημερίδα LIFO στις 23.06.2018. Ερωτώμενος «αν τελικά ο χρόνος έχει δείξει ότι είναι πιο ωφέλιμο να δημιουργηθούν δύο ανεξάρτητα κράτη αντί για διζωνική-δικοινοτική ομοσπονδία», απάντησε ότι «λαμβάνοντας υπόψη τις αξιώσεις των Τούρκων, τις αρνητικές συνέπειες της παράτασης του αδιεξόδου, θα ήταν καλό να προβληματιστεί η ελληνοκυπριακή ηγεσία, η κυβέρνηση και οι πολιτικές δυνάμεις ως προς το πώς αντιμετωπίζεται η τουρκική αδιαλλαξία, η αδυναμία επίτευξης λύσης, αλλά και το πώς θα υπάρξει η αναγκαία ειρήνη και σταθερότητα στην Κύπρο». Κάθε αντικειμενικός αναγνώστης διάβαζε πίσω από τις γραμμές ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν απέκλειε την αναζήτηση άλλων λύσεων.

Ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος, Πρόδρομος Προδρόμου, τον Οκτώβρη του 2018 δήλωνε σε συνέντευξή του στο ΡΙΚ: «Μιλώντας ο Πρόεδρος με ξένους αρχηγούς, με πρέσβεις, τους ανέφερε ότι η Τουρκία μιλά μόνον για δύο κράτη, “τι νομίζετε εσείς;”»

Με άλλα λόγια, ο Πρόεδρος άνοιγε φιλολογικές συζητήσεις τού στιλ πώς θα σας φαινόταν η διχοτόμηση της Κύπρου. Μάλιστα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έδωσε και συνέχεια, λίγους μήνες αργότερα, όταν στις 24 Φεβρουαρίου 2019 δήλωνε στο «Φιλελεύθερο»: «Ο Πρόεδρος […] νιώθει το βάρος και θα ήταν ανεύθυνο να μην προβληματίζεται και για το τι θα γίνει σε περίπτωση που η Τουρκία προκαλέσει και πάλι αδιέξοδο, αρνούμενη ουσιαστικά μια λύση (ομοσπονδίας) όπως προβλέπεται από τα Η.Ε.»

Στην ερώτηση του δημοσιογράφου αν αδιέξοδο σημαίνει «αλλαγή πορείας» και «αλλαγή βάσης», ο κ. Προδρόμου είπε: «Δεν σημαίνει ότι μπορούμε τώρα να δώσουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που βάζετε».

Μόνο τυχαίο δεν μπορεί να είναι ότι την ίδια περίοδο ο αείμνηστος Αλέκος Μαρκίδης δημοσίευε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια ηχηρή παρέμβαση (07.03.2018) με τίτλο «Πρόχειρες σκέψεις για την ιδέα λύσεως δύο κρατών», καταλήγοντας με νόημα: «Πολλά άλλα επιχειρήματα κατά μιας τέτοιας καταστροφικής εξελίξεως μπορεί να λεχθούν, αλλά για σήμερα σταματώ εδώ. Και ελπίζω να μη χρειαστεί να επανέλθω». Όταν βέβαια στο τέλος του ίδιου χρό