Καταγράφηκε η πιο ισχυρή λάμψη μαύρης τρύπας

ΓΕΝΙΚΑ

Καταγράφηκε η πιο ισχυρή λάμψη μαύρης τρύπας

Τι λένε οι ερευνητές

KK
Katerina KypriotakiNov 25, 2025

Μια εντυπωσιακή και πρωτοφανής κοσμική λάμψη έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας, καθώς αποτελεί την πιο φωτεινή έκρηξη που έχει καταγραφεί ποτέ από μαύρη τρύπα. Το φαινόμενο φαίνεται να προκλήθηκε όταν μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα «κατάπιε» ένα τεράστιο άστρο που βρέθηκε επικίνδυνα κοντά στη βαρυτική της δίνη.

Δέκα τρισεκατομμύρια φορές πιο φωτεινή από τον Ήλιο

Στο αποκορύφωμά της, η λάμψη ήταν έως και 10 τρισεκατομμύρια φορές πιο λαμπρή από τον Ήλιο.
Προέρχεται από μια μαύρη τρύπα με μάζα περίπου 300 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου, που βρίσκεται σε γαλαξία σε απόσταση 11 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.

Για σύγκριση, η δική μας υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία έχει μάζα «μόλις» 4 εκατομμύρια ηλιακές μάζες.

Τι πιστεύουν οι επιστήμονες – Το άστρο που δεν είχε καμία ελπίδα

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η λάμψη δημιουργήθηκε όταν ένα γιγαντιαίο άστρο —με μάζα 30 έως 200 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου— παρασύρθηκε από τη βαρυτική έλξη της μαύρης τρύπας. Καθώς η ύλη του άστρου πλησίαζε το «σημείο χωρίς επιστροφή», θερμαινόταν και εξέπεμπε έντονο φως, δημιουργώντας το ασύλληπτο φαινόμενο.

Ο αστρονόμος Matthew Graham (Caltech), επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Nature Astronomy, δήλωσε ότι το άστρο πιθανότατα εκτράπηκε από την πορεία του μετά από σύγκρουση ή κοντινή αλληλεπίδραση με άλλο ουράνιο σώμα.
Αυτό το «ώθησε» σε μια εξαιρετικά ελλειπτική τροχιά, η οποία το έφερε τόσο κοντά στη μαύρη τρύπα ώστε η καταστροφή του ήταν αναπόφευκτη.

Μια μαύρη τρύπα που μεγαλώνει… τα άστρα γύρω της;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της έρευνας είναι ότι άστρα σε τέτοια περιβάλλοντα μπορεί να γίνονται αφύσικα μεγάλα, απορροφώντας μέρος του υλικού που στροβιλίζεται γύρω από τη μαύρη τρύπα. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί το συγκεκριμένο άστρο είχε τόσο μεγάλη μάζα.

Πώς παρατηρήθηκε το φαινόμενο

Η λάμψη εντοπίστηκε μέσω τηλεσκοπίων στην Καλιφόρνια, την Αριζόνα και τη Χαβάη.
Οι επιστήμονες εξέτασαν όλα τα πιθανά σενάρια — υπερκαινοφανή έκρηξη, πίδακα ύλης, βαρυτικό φακό — πριν καταλήξουν ότι πρόκειται για καταστροφή άστρου από μαύρη τρύπα.

Ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο

Καθώς η λάμψη προέρχεται από τόσο μακρινό γαλαξία, οι αστρονόμοι βλέπουν το φαινόμενο όπως ήταν πριν από 11 δισεκατομμύρια χρόνια, σε μια πολύ πρώιμη εποχή του σύμπαντος.

Η φωτεινότητα αυξήθηκε 40 φορές μέχρι να φτάσει στο μέγιστο τον Ιούνιο του 2018 — περίπου 30 φορές πιο έντονη από κάθε άλλο αντίστοιχο γεγονός που έχει καταγραφεί.

Το φαινόμενο συνεχίζεται

Παρότι έχει περάσει χρόνος, η λάμψη δεν έχει ακόμη σβήσει πλήρως· απλώς μειώνεται σταδιακά. Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι η διαδικασία θα διαρκέσει συνολικά περίπου 11 χρόνια.

«Η λάμψη εξακολουθεί να εξασθενεί», αναφέρει ο Graham, τονίζοντας ότι το φαινόμενο παραμένει ενεργό.

Πηγή: Omegalive