Κύπριος λανσάρει ένα πρωτοποριακό σύστημα, το οποίο προειδοποιεί για σεισμική δόνηση

Ο Μάριος Σάββα είναι Κύπριος στην καταγωγή, με διεθνή δραστηριότητα σε εταιρείες τεχνολογίας, ανάπτυξης λογισμικού και ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ταυτόχρονα, είναι στέλεχος της ισραηλινής εταιρείας Ionoterra, μιας καινοτόμου εταιρείας τεχνολογίας, η οποία μετά από συνολική έρευνα 30 ετών προσδοκεί να λανσάρει στην παγκόσμια αγορά ένα πρωτοποριακό σύστημα, το οποίο προειδοποιεί για σεισμική δόνηση μέχρι και 8 ώρες πριν την εκδήλωσή της.

Η εταιρεία αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι η Κύπρος βρίσκεται σε περιοχή έντονης σεισμικής δραστηριότητας, παράλληλα με τις επαφές της σε άλλες χώρες με ανάλογα φαινόμενα, αναζητεί τη στήριξη των κυπριακών Αρχών για εξασφάλιση χρηματοδότησης και εγκατάσταση του συστήματος στο νησί. Ήδη, οι πρώτες επαφές δημιουργούν αισιόδοξα μηνύματα για το μέλλον. Ο κ. Σάββα μιλά στον «Φιλελεύθερο» για το σύστημα Ionoterra, τα οφέλη του, τη σημαντικότητά του για την Κύπρο και την πρόταση για χρηματοδότησή του.

Η Κύπρος βρίσκεται σε περιοχή συχνής σεισμικότητας. Πού αποδίδεται αυτή η συχνή εμφάνιση σεισμών και ποιοι καταγράφονται ως καταστροφικοί σεισμοί;

Η Κύπρος και η ευρύτερη περιοχή βρίσκονται στο σημείο σύγκλισης τριών τεκτονικών πλακών, με αποτέλεσμα η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή να είναι πολύ συχνή και έντονη. Σύμφωνα με σχετικές μελέτες στη βάση στατιστικών στοιχείων, αναμένεται ένας μεγάλος σεισμός στην Κύπρο τα προσεχή χρόνια λόγω της ιδιαίτερης γεωλογίας της περιοχής.

Η Κύπρος βρίσκεται στη σεισμογόνο ζώνη των Άλπεων - Ιμαλαΐων, εκεί όπου εκδηλώνεται το 15% των σεισμών παγκοσμίως. Η σεισμικότητα της Κύπρου αποδίδεται κυρίως στο «Κυπριακό Τόξο» το οποίο αποτελεί το τεκτονικό όριο μεταξύ της αφρικανικής και ευρασιατικής λιθοσφαιρικής πλάκας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η αφρικανική πλάκα κινείται βόρεια προς την πλάκα της Ευρασίας και έτσι καταγράφεται η σύγκρουση των δυο πλακών και η κατάδυση της αφρικανικής πλάκας κάτω από τη μικροπλάκα της Ανατολίας (τμήμα της ευρασιατικής πλάκας όπου βρίσκεται και η Κύπρος).

Η ιδιαίτερη γεωγραφία της περιοχής έχει ως αποτέλεσμα την καταγραφή μεγάλου αριθμού καταστροφικών σεισμών στην επικράτεια της Κύπρου. Η τελευταία μεγάλη σεισμική ακολουθία μικρού εστιακού βάθους (15–20 km), κατά μήκος του δυτικού τμήματος του νησιού, ξεκίνησε το 1995 και διήρκεσε 5 χρόνια μέχρι το 1999.

Ένας σεισμός μέτριας έντασης (Mw 5,9) στις 23 Φεβρουαρίου 1995 προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στο βορειοδυτικό τμήμα της Κύπρου, στην επαρχία Πάφου.

Ακολούθησε το νησί της Κύπρου (Δημοσθένους κ.ά., 1996) από ένα γεγονός συγκρίσιμου μεγέθους στις 29 Μαΐου 1995 (Mw 5,3), που σημειώθηκε στην ίδια περιοχή.

Στις 9 Οκτωβρίου 1996, σημειώθηκε ένας ισχυρός σεισμός (Mw 6,5) σε απόσταση 45 χλμ. νοτιοδυτικά της πόλης της Πάφου και προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές και πτώσεις βράχων στις πόλεις της Πάφου, τη Λεμεσό και τα γύρω χωριά και ζημιές μικρότερης έκτασης στις επαρχίες Λάρνακας και Λευκωσίας. Η αυξημένη σεισμικότητα συνεχίστηκε και στη νότια υπεράκτια περιοχή μέχρι τον Αύγουστο του 1999, όταν σημειώθηκε ένας σεισμός μέτριας έντασης της τάξης Mw 5,6.

Είναι σημαντικό να τονιστεί πως έντονη σεισμική δραστηριότητα λαμβάνει χώρα και στη θαλάσσια περιοχή περιφερειακά της Κυπριακής Δημοκρατίας, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για την εμφάνιση τσουνάμι που μπορεί να πλήξει τις ακτές της νήσου.

Υπάρχει η δυνατότητα για πρόγνωση, ή καλύτερα προειδοποίηση για επικείμενο σεισμό, ώστε να περιορίζονται οι μεγάλες συνέπειές του;

Η ισραηλινή εταιρεία υψηλής τεχνολογίας Ionoterra, μετά από μελέτες και έρευνες 30 χρόνων, πέτυχε μια παγκόσμια καινοτομία, ένα σύστημα προειδοποίησης για εκδήλωση φυσικών φαινομένων από δεδομένα που συλλέγονται στον κοσμικό χώρο κοντά στη Γη. Με την εγκατάσταση τού συστήματος καλύπτονται μερικές δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα και ως εκ τούτου, στην περίπτωση της Κύπρου, ολόκληρο το νησί.

Ταυτόχρονα, με την εφαρμογή του συστήματος, υπάρχει η δυνατότητα να καλύπτεται μια ολόκληρη χώρα, τα διασωστικά αποτελέσματα θα είναι ακριβέστερα, γεγονός που καθιστά αυτόματα την Κύπρο ως ιδανική χώρα για δημιουργία κέντρου εκπαίδευσης και συντονισμού της ευρύτερης περιοχής.

Πώς αναπτύχθηκε το σύστημα Ionoterra και από ποιους;

Το σύστημα αναπτύχθηκε από ομάδα επιστημόνων από τους κλάδους της Γεωφυσικής, των Συστημάτων Κεραιών και της Τεχνητής Νοημοσύνης, με επικεφαλής τον Dr. Nathan Blaunstein, καταξιωμένο καθηγητή του Πανεπιστημίου Ben-Gurion University of the Negev (BGU) και αυθεντία στους τομείς των ραδιοκυμάτων, οπτικών ινών και συστημάτων ραντάρ. Η ανάπτυξη του συστήματος έγινε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Balti Alecu Russo State University.

Ποιες περιοχές μπορεί να καλύψει το σύστημα;

Το σύστημα Ionoterra μπορεί να καλύψει περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν υψηλή σεισμικότητα, αυξάνοντας την ασφάλεια και βοηθώντας τον περιορισμό των οικονομικών ζημιών με την προειδοποίηση σεισμών μερικές ώρες πριν την εμφάνισή τους.

Πώς λειτουργεί η εφαρμογή;

Οι σταθμοί εδάφους του συστήματος παρακολουθούν την ιονόσφαιρα της γεωγραφικής περιοχής ενδιαφέροντος, συλλέγουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και προειδοποιούν για σεισμικά γεγονότα διαφορετικών μεγεθών έντασης, επιδεικνύοντας υψηλή αποδοτικότητα. Τα δεδομένα που συλλέγονται τυγχάνουν επεξεργασίας από το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύχθηκε, γίνεται ανάλυση και εξάγεται ένας γεω-σεισμικός χάρτης επικινδυνότητας σε πραγματικό χρόνο για κάθε περιοχή παρακολούθησης.

Με αυτόν τον τρόπο δίνεται μια σαφής και ακριβής προειδοποίηση για επερχόμενο σεισμό μέχρι και 8 ώρες πριν από το καταστροφικό γεγονός άνω του 90%, ενώ το ποσοστό ξεπερνά και το 98% για γεγονότα μεγέθους ≥ 5.5 στην κλίμακα ρίχτερ.

Η αρχή λειτουργίας του συστήματος βασίζεται στο γεγονός ότι όλη η σεισμική δραστηριότητα στη γη παράγει ακουστικά και βαρυτικά κύματα 24 ώρες πριν από τον σεισμό. Το κάθε σύστημα IONOTENT απαρτίζεται από 4 σταθμούς εδάφους που αναπτύσσονται στην κάθε σεισμική ζώνη, και είναι ικανό να καλύψει επιφάνεια παρατήρησης μέχρι και μερικές δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Το σύστημα στη συνέχεια παρακολουθεί και συγκεντρώνει μετρήσεις ανελλιπώς σχετικές με:

Ακουστικά και βαρυτικά κύματα (AGW)
Ιονοσφαιρικά στρώματα πολλαπλής ανακλαστικότητας
Ιονοσφαιρική ανομοιογένεια
Διαγώνια διάχυση ραδιοκυμάτων.

Πόσο αξιόπιστο είναι το σύστημα από τις δοκιμές που πραγματοποιήσατε μέχρι τώρα;

Όπως αναφέρθηκε η αξιοπιστία του συστήματος με βάση τις ως τώρα δοκιμές, ακόμα και σε ευρεία κλίμακα, ξεπερνά το 90%, ενώ το ποσοστό αυξάνεται στο 98% για γεγονότα μεγέθους ≥ 5.5 στην κλίμακα ρίχτερ. Επιπλέον η ιδιαιτερότητα χρήσης τεχνητής νοημοσύνης καθιστά το σύστημα ικανό να μαθαίνει και να αυτοβελτιώνει την αξιοπιστία του.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής ερευνητή επιστήμονα του Ινστιτούτου Διαστημικών Ερευνών της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, καθηγητή Sergey Pulinets, τα αποτελέσματα από το πείραμα ελέγχου της ορθότητας λειτουργίας του συστήματός μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι:

Η τεχνολογία Ionoterra και το σύστημα με βάση τους σταθμούς εδάφους, δοκιμαζόμενο σε πραγματικό χρόνο, παρακολουθώντας και προειδοποιώντας σεισμικά γεγονότα διαφορετικών μεγεθών έντασης, επιδεικνύει υψηλή αποδοτικότητα.
Μπορεί να προταθεί για εφαρμογή σε περιοχές που παρουσιάζουν υψηλή σεισμικότητα για αύξηση της ασφάλειας και για περιορισμό των οικονομικών ζημίων, με την προειδοποίηση σεισμών μερικές ώρες πριν την εμφάνισή τους.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του συστήματος;

Τα πλεονεκτήματα του χρονικού πλαισίου προειδοποίησης σεισμικών γεγονότων με το σύστημα της IONOTERRA είναι:

Έγκαιρη εκκένωση πληθυσμών σε ανοιχτούς χώρους
Διακοπή της ηλεκτροδότησης και του φυσικού αερίου προς αποφυγή πυρκαγιών
Ασφάλιση ή μεταφορά ευαίσθητου υλικού (π.χ. πυρομαχικά, αεροσκάφη, υπολογιστές κτλ)
Διακοπή εξορύξεων και υπόγειων δραστηριοτήτων
Διακοπή δραστηριότητας εργοταξίων
Διακοπή σιδηροδρόμων και αεροδρομίων
Στήριξη οργανισμών και ιδιωτικών εταιρειών αναλαμβάνοντας την αποθήκευση αντιγράφων ασφαλείας Big Data του συστήματος
Σημαντική ελάφρυνση του κρατικού μηχανισμού από την αποτροπή θανάτων και τραυματισμών και αποσυμφόρηση νοσοκομείων και διασωστικών μέσων

Αντιλαμβάνομαι πως το έργο απαιτεί τεράστιες επενδύσεις. Πώς μπορείτε να βρείτε τα χρήματα;

Το έργο μπορεί να είναι επιλέξιμο για χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα, καθώς και τη συμβολή του κράτους γιατί, εκτός του δεδομένου ότι θα σωθούν ανθρώπινες ζωές, τα οικονομικά οφέλη είναι πολύ μεγαλύτερα συγκριτικά με την έλλειψη έγκαιρης προειδοποίησης ενός επικείμενου σεισμού.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι ο αναμενόμενος χρόνος ολοκλήρωσης του έργου, μετά την έγκριση της πρότασης, είναι λιγότερος τού ενός έτους, συμπεριλαμβανομένου της εγκατάστασης του εξοπλισμού, της ρύθμισης λειτουργίας και του σχεδιασμού δράσης.

Γιατί επιλέξατε την Κύπρο για υλοποίηση του έργου σας;

Είμαι Κύπριος. Είμαστε κοντά στο Ισραήλ (φιλική, γειτονική χώρα) με επιπλέον συνεργασίες μεταξύ μας. Η Κύπρος βρίσκεται σε ζώνη υψηλής σεισμικότητας, πράγμα που είναι έκδηλο στην έντονη σεισμική δραστηριότητα των τελευταίων μηνών. Στατιστικά αναμένεται ένας μεγάλος σεισμός στην περιοχή το επόμενο χρονικό διάστημα. Με την εφαρμογή ενός συστήματος καλύπτεται ολόκληρη η χώρα (χρειάζονται περισσότερα sets για να καλυφθούν μεγαλύτερες χώρες), τα διασωστικά αποτελέσματα θα είναι πιο ακριβή, γεγονός που καθιστά αυτόματα την Κύπρο ως ιδανική χώρα για δημιουργία κέντρου εκπαίδευσης και συντονισμού της ευρύτερης περιοχής.

Πηγη:Φilenews