Μυστηριώδης λάμψη στο κέντρο του Γαλαξία

Λίγο μετά την εκτόξευσή του το 2008, το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi της NASA ανίχνευσε μια μυστηριώδη λάμψη ακτίνων γάμμα στο κέντρο του Γαλαξία μας. Η ακτινοβολία αυτή, που συνήθως προέρχεται από αντικείμενα μεγάλης ενέργειας όπως εκρήξεις άστρων, έχει προβληματίσει τους επιστήμονες για περισσότερο από μία δεκαετία.

Οι ερευνητές διαφωνούν για την προέλευση της λάμψης: κάποιοι θεωρούν ότι προκαλείται από πάλσαρ – υπολείμματα εκραγμένων άστρων που περιστρέφονται γρήγορα – ενώ άλλοι υποψιάζονται ότι πρόκειται για αποτέλεσμα συγκρούσεων σωματιδίων σκοτεινής ύλης. Η σκοτεινή ύλη αποτελεί μια αόρατη μορφή ύλης που θεωρείται πέντε φορές πιο άφθονη από την κανονική.

Νέες προσομοιώσεις με υπερυπολογιστές ενισχύουν τη θεωρία της σκοτεινής ύλης, δείχνοντας ότι οι συγκρούσεις της μπορούν να δημιουργήσουν λάμψη με μορφή εξογκώματος – παρόμοια με αυτή που ανιχνεύει το Fermi. Ο φυσικός Τζόζεφ Σιλκ από το Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς εκτιμά ότι υπάρχει περίπου 50% πιθανότητα η λάμψη να οφείλεται πράγματι στη σκοτεινή ύλη.

Η ιδέα αυτής της ουσίας διατυπώθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1930 και ενισχύθηκε τη δεκαετία του 1970, όταν οι αστρονόμοι Βέρα Ρούμπιν και Κεντ Φορντ παρατήρησαν ότι τα άστρα στις άκρες των γαλαξιών κινούνταν ταχύτερα απ’ ό,τι θα επέτρεπε η ορατή ύλη. Παρά δεκαετίες ερευνών, η σκοτεινή ύλη δεν έχει παρατηρηθεί άμεσα.

Για την επιβεβαίωση της θεωρίας, οι επιστήμονες ποντάρουν στη νέα Συστοιχία Τηλεσκοπίων Τσερένκοφ (CTA), που θα λειτουργήσει το 2027 στη Χιλή και την Ισπανία. Το όργανο αυτό θα ανιχνεύει ακτίνες γάμμα με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια, δίνοντας απάντηση στο αν η μυστηριώδης λάμψη προέρχεται από σκοτεινή ύλη ή από παλιά αστρικά κατάλοιπα.

Αν επιβεβαιωθεί η πρώτη εκδοχή, θα πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην ιστορία της αστροφυσικής. Αν όχι, το μυστήριο της σκοτεινής ύλης θα παραμείνει άλυτο — για λίγο ακόμη.

Πηγή: Philenews