ΓΕΝΙΚΑ
Να εισαχθούν ενιαία τέλη τιμολόγησης του νερού
Πριν να διψάσουμε
Συχνά διατυπώνεται η άποψη ότι ο επόμενος παγκόσμιος πόλεμος θα γίνει για το νερό. Η άποψη αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι το νερό είναι πολύτιμο αγαθό για την επιβίωση του ανθρώπου. Και ενώ στον πλανήτη μας υπάρχουν τεράστια αποθέματα, εντούτοις επειδή οι ποσότητες αυτές δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες, δημιουργεί πολλές φορές προστριβές ακόμα και μεταξύ κρατών, ενώ γίνεται και αιτία για μαζική μετανάστευση, όπως συμβαίνει σε πολλές αφρικανικές χώρες.
Στην Κύπρο γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει λειψυδρία αφού ιστορικά το νησί μας υπέφερε από ανομβρίες. Με τις κλιματικές αλλαγές που σημειώνονται στον πλανήτη μας, γίνεται η πρόβλεψη ότι μελλοντικά η Κύπρος θα υποφέρει και πάλι από έλλειψη νερού. Όσο και αν οι επιστήμες και ειδικότερα η τεχνολογία, δίνει τη δυνατότητα της αφαλάτωσης, όσο κι αν υπήρξε πρόνοια για αρκετά υδατικά έργα στην Κύπρο, εντούτοις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν ριζικά και διά παντός το πρόβλημα. Έτσι επιβάλλεται η συνεχής λελογισμένη χρήση του νερού που είναι απαραίτητο για πόση, για καθαριότητα, αλλά και για τη γεωργική και όχι μόνο παραγωγή.
Η πολιτεία οφείλει να πάρει μέτρα που να εξασφαλίζει επαρκείς ποσότητες νερού για τους πολίτες αλλά και οι πολίτες έχουν υποχρέωση να χρησιμοποιούν το νερό με φειδώ.
Διαβεβαιώσεις και πραγματικότητες
Από τη στιγμή που το νερό είναι απαραίτητο συστατικό για τη ζωή, πρέπει αυτό να φτάνει στον καταναλωτή καθαρό και κατάλληλο για πόση. Αλλεπάλληλες έρευνες που διαχρονικά έχουν γίνει καταδεικνύουν ότι το νερό που προσφέρεται στα νοικοκυριά και στις βρύσες μας δεν είναι και τόσο κατάλληλο.
Μπορεί να υπάρχουν οι συνεχείς διαβεβαιώσεις των αρμοδίων φορέων ότι το νερό που προσφέρεται μέσω των συμβουλίων υδατοπρομήθειας είναι ελεγχόμενο και άρα κατάλληλο, αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που και με επίσημες αναλύσεις φαίνεται ότι δεν είναι ακριβώς έτσι. Άλλωστε το γεγονός ότι όλο και περισσότερα νοικοκυριά στρέφονται σε εναλλακτικές λύσεις για το πόσιμο νερό, δείχνει ότι υπάρχει πρόβλημα. Μόλις πριν λίγους μήνες έρευνα που δημοσίευσε βρετανική εφημερίδα Daily Mail έδειξε ότι η Κύπρος είναι μια
από τις 4 μόλις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τις 187 παγκόσμια που δεν είναι ασφαλές και πόσιμο το νερό βρύσης είναι η Κύπρος. Οι άλλες χωρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ανήκουν στη μικρή αυτή λίστα είναι η Βουλγαρία, η Λετονία και η Ρουμανία. Στην παγκόσμια λίστα των χωρών που δεν έχουν πόσιμο νερό βρύσης συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων η Αλβανία, η Βραζιλία, η Τουρκία, η Αίγυπτος, τα νησιά Φίτζι, οι Μαλδίβες, το Κατάρ, τα Σκόπια και συνολικά 187 χώρες. Σύμφωνα με την έρευνα το νερό της βρύσης είναι πιο ασφαλές στον ανεπτυγμένο κόσμο, στη Βρετανία, στον Καναδά, στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία, στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, εκτιμάται ότι περίπου 842.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από διάρροια ως αποτέλεσμα μη ασφαλούς πόσιμου νερού, αποχέτευσης και υγιεινής των χεριών.
Ο Κύπριος καταναλωτής γνωρίζει πολύ καλά ότι παρά τις συχνές διαβεβαιώσεις ότι το νερό της βρύσης που φτάνει στο σπίτι του είναι κατάλληλο, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Συχνά το νερό αυτό έχει άσχημη μυρωδιά και γεύση, ανιχνεύονται σ’ αυτό ακόμα και με γυμνό μάτι, ξένα σώματα όπως χώμα, πέτρες και άλλα μικροαντικείμενα. Έτσι στρέφεται προς άλλες λύσεις. Μια πρακτική λύση είναι η εγκατάσταση φίλτρων στο στις βρύσες, η αγορά εμφιαλωμένου νερού και η προμήθεια νερού από τους κερματοδέκτες που είναι κατάσπαρτοι κυρίως στις πόλεις. Είναι γνωστό ακόμα ότι τεράστιες ποσότητες εμφιαλωμένου νερού εισάγονται από χώρες όπως η Ελλάδα και η Γαλλία, ενώ στην Κύπρο άρχισαν να ξεφυτρώνουν και λειτουργούν ήδη αρκετά εργοστάσια εμφιάλωσης πόσιμου νερού.
Πριν δυο χρόνια σε μια εκτεταμένη έρευνα των αρμοδίων υπηρεσιών είχε διαπιστωθεί ότι από τα 4909 δείγματα νερού που λήφθηκαν, τα 1164 κρίθηκαν ακατάλληλα για πόση. Πιο συγκεκριμένα από τα 550 σημεία πώλησης νερού με κερματοδέκτη, τα 106 χαρακτηρίστηκαν ως μη συμβατά με τα νόμιμα πρότυπα, από τα 188 δείγματα σε βυτιοφόρα, τα 22 βρέθηκαν να είναι επίσης ακατάλληλα και τέλος μεγάλο ποσοστό ακαταλληλότητας διαπιστώθηκε και στη δημόσια υδατοπρομήθεια.
Το νερό που πίνουμε
Με τέτοια στοιχεία ασφαλώς και εγείρεται το ερώτημα πόσο καθαρό είναι το νερό που πίνουμε. Έγινε τότε προσπάθεια να διασκεδασθούν οι εντυπώσεις καθώς από αρμόδια πρόσωπα υποστηρίχθηκε ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν απεικόνιζαν επακριβώς την πραγματικότητα. Η εξήγηση που δόθηκε έλεγε: «Όταν αναφέρουμε ότι 106 κερματοδέκτες δεν συνάδουν με τα νόμιμα πρότυπα, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το νερό δεν είναι πόσιμο. Για να το κάνω πιο ξεκάθαρο το υγειονομείο θέτει κάποια όρια βακτηρίων που επιτρέπεται να υπάρχουν στο νερό, αν ένα από τα δείγματα που λαμβάνεται ξεπερνά έστω και 0,5% αυτό το όριο, τότε θεωρείται ότι υπάρχει πρόβλημα και πρέπει να ελεγχθεί και ακολούθως να γινούν συστάσεις στον ιδιοκτήτη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν είναι κατάλληλο για πόση. Από τους 106 μη συμβατούς κερματοδέκτες νερού που αναφέρει η έκθεση, μόνο οι 8 θεωρήθηκαν ως ακατάλληλοι και έκλεισαν για επανεξέταση και κατάλληλη συντήρηση».
Στην Κύπρο έχουμε και το επί πλέον πρόβλημα με τις ψηλές θερμοκρασίες τους περισσότερους μήνες του χρόνου. Έτσι τόσο το νερό που διατίθεται μέσω των κερματοδεκτών, όσο και το εμφιαλωμένο δεν είναι σίγουρο ότι φυλάγεται σε κατάλληλες συνθήκες μέχρι να φτάσει στο τραπέζι του καταναλωτή. Θερμοκρασίες ψηλότερες των 25ο Κελσίου επιτρέπουν την ανάπτυξη μικροοργανισμών και κατ’ επέκταση αλλοιώσεων του νερού.
Έτσι παρά τις διαβεβαιώσεις που υπάρχουν για συχνούς ελέγχους δεν είναι ποτέ σίγουρο ότι πίνουμε κατάλληλο νερό. Ακόμα και με τη χλωρίωση παρουσιάζεται πρόβλημα. Είναι γνωστό ότι η χλωρίωση του νερού, είναι μια εγκεκριμένη από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας μέθοδος απολύμανσης του νερού που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία του πόσιμου νερού, όχι μόνο των γεωτρήσεων, αλλά και των δικτύων ύδρευσης πόλεων και κοινοτήτων παγκύπρια. Παρόλο που το χλώριο αποτελεί ένα ισχυρό και ευρείας χρήσεως μέσο απολύμανσης, εντούτοις κατέχει το μειονέκτημα να αντιδρά με τη φυσική οργανική ύλη όταν δεν χρησιμοποιείται στις σωστές αναλογίες, με αποτέλεσμα να παράγει επικίνδυνα υποπροϊόντα όπως τριαλογομεθάνια.
Εκτός από το θέμα του χλωρίου κάποτε το νερό παρουσιάζει αλλοιωμένο χρώμα και πρόβλημα καθαρότητας. Από τη στιγμή που το νερό είναι άοσμο, άγευστο και άχρωμο, τέτοια συμπτώματα υποδηλούν κάποια ανωμαλία. Πολλές φορές αυτό μπορεί να οφείλεται στα πεπαλαιωμένα συστήματα διανομής, στο σπάσιμο σωλήνων ή τη μη ομαλή λειτουργία των διυλιστηρίων. Αφήνουμε κατά μέρος ότι σε πολλές πόλεις και κοινότητες υπάρχουν ακόμη αγωγοί αμιάντου.
Μας έσωσαν τα φράγματα
Σήμερα, σε αντίθεση με παλαιότερες εποχές, τις μεγαλύτερες ποσότητες πόσιμου νερού τις παίρνουμε από επιφανειακές πηγές, όπως είναι οι υδατοφράκτες. Από υπόγειες πηγές υδροδοτούνται κυρίως κοινότητες στην ύπαιθρο ενώ μικρότερες ποσότητες από τέτοιες πηγές προμηθεύονται κάποιο δήμοι. Επίσης σε έκτακτες περιπτώσεις μπαίνουν σε λειτουργία και οι μονάδες αφαλάτωσης. Το φράγμα του Κούρρη και εκείνο του Ασπρόκρεμμου στην Πάφο προσφέρουν μεγάλες ποσότητες νερού για υδροδότηση των πόλεων. Πάντως είναι γνωστό ότι σε διάφορες περιοχές της Κύπρου έχουν εντοπιστεί μεγάλες ποσότητες νερού σε υπόγειες λίμνες. Από τις πηγές αυτές δεν έχουν αντληθεί οποιεσδήποτε ποσότητες καθώς έχουν χαρακτηρισθεί στρατηγικά αποθέματα και διαφυλάσσονται για περιπτώσεις εκτάκτων περιπτώσεων ή ακραίων καταστάσεων.
Πάντως ανεξάρτητα από όσα έχουν γίνει μέχρι σήμερα για αντιμετώπιση της λειψυδρίας υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν. Για παράδειγμα υπάρχει από την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας θέμα σύστασης ενιαίου φορέα διαχείρισης υδάτων. Παρά τις συζητήσεις και μελέτες που σ’ αυτά τα σχεδόν 60 χρόνια δεν υπήρξε κατάληξη. Αυτό έχει σαν συνέπεια να υπάρχουν ανομοιομορφίες σε διάφορα επίπεδα. Για παράδειγμα σε περιοχές με πλεονάσματα νερού να παρατηρείται αχρείαστη σπατάλη και άλλες να υποφέρουν από την έλλειψη νερού. Επίσης τεράστιο κεφάλαιο είναι η τιμολόγηση. Αλλού η τιμή του νερού είναι χαμηλή και αλλού ψηλή με αποτέλεσμα πολλές φορές να έχουμε και φραστικές αντιδικίες μεταξύ φορέων και τοπικών αυτοδιοικήσεων. Τα προβλήματα αυτά έπρεπε να είχαν διευθετηθεί εδώ και καιρό, πολύ περισσότερο που ο τόπος έχει πρόβλημα. Και μπορεί την περίοδο αυτή λόγω της περσινής πολυομβρίας να έχουμε επαρκή αποθέματα. Αλλά κανένας δεν μας εγγυάται ότι αυτό θα είναι μόνιμα. Έτσι επιβάλλεται η ορθολογιστική διαχείριση του νερού τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση. Μάλιστα ένα μέτρο που μπορεί να βοηθήσει προς την κατεύθυνση αυτή είναι η ενιαία τιμολογιακή πολιτική. Αν χρειαστεί δε να εισαχθούν και νέα υψηλότερες ταρίφες με κίνητρα για εξοικονόμηση νερού και αντικίνητρα για τη σπατάλη
Πηγή:24h. Com. Cy