Ο Άγιος Νέπιος ή Νήπιος στην επαρχία Πάφου

Πρόκειται για τοπικό άγιο της επαρχίας Πάφου, για τον οποίο ελάχιστες πληροφορίες έχουν διασωθεί.

Ιδιαίτερη τιμή αποδιδόταν στον άγιο αυτό στην κοινότητα της Γιόλου, όπου θεωρείτο προστάτης και βοηθός των νηπίων, ιδίως στο στάδιο που μάθαιναν να περπατούν.

Στην κοινότητα υπήρχε παλαιά εκκλησία αφιερωμένη στο όνομα του Αγίου Νηπίου (ή Νεπίου). Ο ναός εντοπίστηκε περίπου τρία μέτρα κάτω από το σημερινό επίπεδο του εδάφους και αναδείχθηκε ύστερα από ανασκαφικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν με τη συμβολή επιφανών Γιολιτών, οι οποίοι συνέβαλαν οικονομικά στο έργο. Κατά την αποκάλυψη και συντήρησή του ήρθαν στο φως το ιερό βήμα, οι πέτρινοι σκάμνοι, καθώς και τρεις διακριτοί χώροι που χρονολογούνται στον 10ο και 11ο αιώνα, όπως επίσης και δύο είσοδοι του μικρού ναού.

Εντυπωσιακό εύρημα αποτέλεσε η παρουσία δέντρου μέσα στο ιερό, η αφαίρεση του οποίου πραγματοποιήθηκε κατόπιν έγκρισης του Τμήματος Δασών. Οι εργασίες ανάδειξης και συντήρησης έγιναν από το Τμήμα Αρχαιοτήτων Πάφου, υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Γιώργου Φιλοθέου.

Προφανώς, το όνομα «Νήπιος» ή «Νέπιος» δεν αποτελούσε το κύριο όνομα του Αγίου, αλλά επρόκειτο για προσωνυμία που του αποδόθηκε επειδή, σύμφωνα με την παράδοση, βοηθούσε τα νήπια. Με την πάροδο του χρόνου, το αρχικό του όνομα φαίνεται να λησμονήθηκε, και ο Άγιος έμεινε γνωστός μόνο με αυτή την προσωνυμία. Ωστόσο, η εκδοχή αυτή δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ιστορικά, καθώς δεν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις ή μαρτυρίες.

Στον χώρο του ναού εντοπίστηκε και ένας τάφος που χρονολογείται από τον 10ο αιώνα. Τα οστά που βρέθηκαν ενδέχεται να ανήκουν στον ίδιο τον Άγιο Νήπιο.

Ο Άγιος Νήπιος τιμάται μέχρι σήμερα στην κοινότητα της Γιόλου και θεωρείται, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο Άγιος που χαρίζει στα μικρά παιδιά τη δύναμη και τη χάρη να κάνουν τα πρώτα τους βήματα.