Ο «χρυσός» της κουζίνας με τα αμέτρητα οφέλη

Ο κουρκουμάς (turmeric) έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια ως ένα από τα πιο δημοφιλή «λειτουργικά» μπαχαρικά. Χρησιμοποιείται στη μαγειρική, σε ροφήματα και σε συμπληρώματα, ενώ συχνά αναφέρεται ως φυσικό αντιφλεγμονώδες. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με πολλά φυτικά προϊόντα, η χρήση του δεν είναι πάντα ακίνδυνη.

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Ο κουρκουμάς χρησιμοποιείται εδώ και περίπου 4.000 χρόνια, με σημαντική παρουσία στην αγιουβερδική ιατρική και την παραδοσιακή κινεζική ιατρική. Παραδοσιακά, θεωρείται ωφέλιμος για:

• τις αρθρώσεις και τα οστά

• το πεπτικό σύστημα

• την υγεία του δέρματος

• τη γενική ευεξία

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετές από αυτές τις χρήσεις επιβεβαιώνονται σήμερα μέσα από σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα.

Τι κάνει τον κουρκουμά τόσο ισχυρό

Το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα του κουρκουμά οφείλεται στην κουρκουμίνη – την πιο μελετημένη δραστική ουσία του. Η κουρκουμίνη διαθέτει:

• αντιφλεγμονώδη δράση

• αντιοξειδωτική δράση

Τα αντιοξειδωτικά συμβάλλουν στη μείωση των ελεύθερων ριζών, δηλαδή των μορίων που προκαλούν οξειδωτικό στρες και συνδέονται με πρόωρη γήρανση, άνοια και διάφορες χρόνιες παθήσεις.

Σημαντική είναι όμως και η παρουσία των τουρμερονών (αιθέρια έλαια της ρίζας), οι οποίες δεν υπάρχουν στα περισσότερα τυπικά εκχυλίσματα κουρκουμίνης. Οι τουρμερόνες θεωρείται ότι βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής και στην προστασία των νευρικών κυττάρων.

Πώς απορροφάται καλύτερα η κουρκουμίνη

Η κουρκουμίνη από μόνη της απορροφάται ελάχιστα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν 2 βασικοί τρόποι ενίσχυσης της απορρόφησής της:

1. Συνδυασμός με μαύρο πιπέρι
   Η πιπερίνη μπορεί να αυξήσει την απορρόφηση της κουρκουμίνης έως και 2.000%.

2. Λιπαρά συστατικά
   Επειδή η κουρκουμίνη είναι λιποδιαλυτή, απορροφάται καλύτερα όταν καταναλώνεται μαζί με λιπαρές τροφές ή έλαια.

Για πρακτικούς λόγους, οι ειδικοί προτείνουν να μη μαγειρεύεται για πολλή ώρα σε υψηλές θερμοκρασίες, καθώς έτσι χάνονται ευεργετικά συστατικά.

Η μόδα των συμπληρωμάτων – Τι πρέπει να προσέχετε

Τα συμπληρώματα κουρκουμά και κουρκουμίνης είναι πλέον εξαιρετικά συνηθισμένα. Μπορεί να περιέχουν:

• κουρκουμά σε σκόνη

• απομονωμένη κουρκουμίνη

• κουρκουμίνη με πιπερίνη

• συνδυασμούς με τζίντζερ ή άλλα βότανα

Ωστόσο, η αυξημένη κατανάλωση έχει φέρει στο προσκήνιο και ανεπιθύμητες ενέργειες. Μελέτες των τελευταίων δεκαετιών έχουν καταγράψει αυξημένα περιστατικά ηπατικής βλάβης σε άτομα που λάμβαναν υψηλές δόσεις από συμπληρώματα κουρκουμά.

Επιπλέον, ενδέχεται να προκαλέσει:

• στομαχικές διαταραχές

• ναυτία

• διάρροια

• αλλεργικές αντιδράσεις

Πότε πρέπει να αποφεύγεται ο κουρκουμάς

Ο κουρκουμάς δεν είναι κατάλληλος για όλους. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε άτομα που:

• λαμβάνουν αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά (αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας)

• πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση

• έχουν χολόλιθους ή απόφραξη χοληφόρων

• έχουν ηπατική νόσο

• έχουν διαβήτη (μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα σακχάρου)

• είναι έγκυες ή θηλάζουσες (τα συμπληρώματα δεν συνιστώνται)

Επιπλέον, η αλληλεπίδρασή του με άλλα φάρμακα δεν έχει μελετηθεί πλήρως, επομένως η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη πριν ξεκινήσουν συμπληρώματα.

Συμπέρασμα

Ο κουρκουμάς έχει κερδίσει τον τίτλο του «χρυσού μπαχαρικού» χάρη στις ισχυρές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις του ιδιότητες. Σε λογικές ποσότητες και ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορεί να συμβάλει στην υγεία και την ευεξία.

Ωστόσο, τα συμπληρώματα απαιτούν προσοχή. Η βέλτιστη προσέγγιση είναι:

• μέτρο

• ενημέρωση

• ιατρική καθοδήγηση (όταν υπάρχουν φάρμακα ή χρόνια νοσήματα)

Έτσι, ο κουρκουμάς μπορεί να παραμένει πολύτιμος «σύμμαχος» και όχι πιθανός κίνδυνος.

Πηγή: Cyprus Times