Όλγα Καλακούτα

«Η Κύπρος όπως και τα υπόλοιπα κράτη της ΕΕ έχει στα χέρια της το πιο αποτελεσματικό όπλο για αντιμετώπιση της πανδημίας και είναι φυσικό αυτό το γεγονός να φέρνει ευφορία σε όλους μας, δυστυχώς όμως ο δρόμος που οδηγεί στην κανονικότητα είναι μακρύς». Αυτό τονίζει  η αναπληρώτρια διευθύντρια των Ιατρικών Υπηρεσιών Όλγα Καλακούτα, η οποία εκτιμά ότι από το καλοκαίρι και μετά, μέχρι το τέλος του 2021 θα υπάρξει η εμβολιαστική ασπίδα. «Είναι για αυτό τον λόγο που μέχρι τότε θα πρέπει να συνεχίσουν τα στοχευμένα μέτρα που εφαρμόζονται, τα οποία ανάλογα με την επιδημιολογική εικόνα θα πρέπει και να προσαρμόζονται», υποστηρίζει. 

-Οι πρώτοι εμβολιασμοί είναι γεγονός αλλά ο δρόμος παραμένει μακρύς. Πώς προχωρά η διαδικασία; 

-Πραγματικά. Η Κύπρος όπως και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει από την περασμένη Κυριακή στα χέρια της το πιο αποτελεσματικό όπλο για αντιμετώπιση της πανδημίας και είναι φυσικό αυτό το γεγονός να φέρνει ευφορία σε όλους μας. Δυστυχώς όμως ο δρόμος που οδηγεί στην κανονικότητα είναι μακρύς. Μέχρι στιγμής ένα εμβόλιο έχει ολοκληρώσει την απαραίτητη διαδικασία αξιολόγησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και έχει αδειοδοτηθεί και ένα δεύτερο ακολουθεί σήμερα την ίδια διαδικασία. Οι ποσότητες των διαθέσιμων εμβολίων είναι περιορισμένες. Ταυτόχρονα ο κάθε εμβολιαζόμενος αποκτά την ποθητή ασπίδα προστασίας ένα μήνα μετά, αφού στις τρεις βδομάδες πάρει τη δεύτερη δόση εμβολίου και μεσολαβήσει και μια επιπλέον βδομάδα. 

-Πότε πιστεύετε ότι θα υπάρξει εμβολιαστική κάλυψη ενός ζωτικού ποσοστού του πληθυσμού, ώστε να πορευόμαστε με περισσότερη σιγουριά;

-Θα μπορούμε να πούμε ότι πορευόμαστε με περισσότερη σιγουριά, όταν η παραλαβή αλλά και χρήση των εμβολίων, από μερικές χιλιάδες τη βδομάδα που παίρνουμε και χρησιμοποιούμε σήμερα, αυξηθεί σε δεκάδες χιλιάδες και αθροιστικά φτάσουμε σε ποσοστό κάλυψης του πληθυσμού μας που να ξεπερνά το 65% με 70%. Με τη σημερινή επιδημιολογική εικόνα, αυτό σίγουρα δεν θα επιτευχθεί πριν το μέσο του καλοκαιριού του 2021. Το ίδιο φυσικά εκτιμάται ότι θα συμβεί και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.   Είναι για αυτό τον λόγο που μέχρι τότε θα πρέπει να συνεχίσουν τα στοχευμένα μέτρα που εφαρμόζονται, τα οποία ανάλογα με την επιδημιολογική εικόνα θα πρέπει και να προσαρμόζονται. Είναι η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης πάνω από κάποιο ποσοστό που σταδιακά θα αρχίσει να επιφέρει βελτίωση της επιδημιολογικής εικόνας. Η πλειοψηφία του πληθυσμού αναμένεται να καλυφθεί γύρω στα τέλη της νέας χρονιάς.

-Σημαντικό κομμάτι που δεν επιτρέπει με ασφάλεια την υλοποίηση του οδικού χάρτη εμβολιασμών είναι ο μικρός αριθμός των εμβολίων και το γεγονός ότι ακόμη δεν υπάρχουν νεότερα για τα εμβόλια άλλων εταιρειών, πέραν εκείνων της Pfizer. Yπάρχουν κάποιες ενδείξεις;

-Το εμβόλιο των BIONTech και Pfizer αδειοδοτήθηκε την 21η του Δεκέμβρη και αυτό της Moderna περιμένουμε να πάρει τη δική του θετική αξιολόγηση σύντομα. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων αναμένεται να συνεδριάσει στις 6 Ιανουαρίου σε μια «έκτακτη» συνεδρίαση, έξι ημέρες νωρίτερα από την ημερομηνία που είχε αρχικά προγραμματιστεί στις 12 Ιανουαρίου, για να δώσει τα πορίσματα του. Όσον αφορά δε τα υπόλοιπα εμβόλια, κανένα δεν έχει μέχρι στιγμής καταθέσει αίτηση για αξιολόγηση στον ευρωπαϊκό αρμόδιο Οργανισμό, γεγονός που τοποθετεί την θετική αξιολόγηση οποιουδήποτε τρίτου εμβολίου όχι πριν τις αρχές του Φεβρουαρίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Γενικές οδηγίες για εμβολιασμό - Ανεπιθύμητες παρενέργειες

-Πώς προχωρά το εμβολιαστικό πλάνο μέχρι τώρα; Σε ποιο στάδιο βρισκόμαστε;

-Στη χώρα μας ο εμβολιασμός με το εμβόλιο των BIONTech και Pfizer θα συνεχίσει την εβδομάδα που μπαίνει και θα ολοκληρώσει την πρώτη δόση εμβολιασμού των ενοίκων στεγών ευγηρίας και κλειστών δομών και των επαγγελματιών υγείας πρώτης γραμμής. Ο εμβολιασμός των πρώτων, επιτυγχάνεται μέσω κατάλληλα στελεχωμένων κινητών μονάδων, που έχουν οργώσει κυριολεκτικά τη χώρα μας και καταφέρει να προσφέρουν την ελπίδα της απελευθέρωσης στους ένοικους, στο δικό τους χώρο διαμονής. Στη δεύτερη περίπτωση, οι ίδιες οι υποδομές υγείας συμμετέχουν στον εμβολιασμό των λειτουργών τους, κάτι που έχει διευκολύνει και επιταχύνει τη διαδικασία.   Τη βδομάδα που ξεκινά από τις 4 του Γενάρη, θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών. Αυτός θα πραγματοποιείται σε καθορισμένα Κέντρα Εμβολιασμού σε δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας. Ο ΟΚΥπΥ συνεχίζει την προσφορά του στον Κύπριο πολίτη, αυτή τη φορά στον τομέα της πρόληψης της νόσου.

-Πότε αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας οι πολίτες θα αιτούνται ραντεβού για εμβολιασμό;  Και πώς θα γίνεται η διαδικασία;

-Η ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας οι πολίτες θα αιτούνται ραντεβού για εμβολιασμό αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τη Δευτέρα 4 Ιανουαρίου. Μέσω της πλατφόρμας θα διευθετείται η ημέρα και ώρα και θα ορίζεται το Κέντρο Εμβολιασμού που θα προτιμήσει κάποιος. Ο τρόπος διευθέτησής του ραντεβού είναι απλός, ίδιος με τον τρόπο που όλοι μας γραφτήκαμε στον ΓεΣΥ. Θα μπορούμε να εξασφαλίσουμε την εγγραφή μας οι ίδιοι, τα παιδιά ή εγγόνια μας, ο γείτονάς μας. Ακόμα η πλατφόρμα δίνει τη δυνατότητα διευθέτησης ραντεβού, μέσω του ιατρείου του προσωπικού μας γιατρού. Η γραμμή 1474 θα συνεχίσει να μας παρέχει γενική πληροφόρηση για θέματα που αφορούν τον εμβολιασμό για τον COVID-19 αλλά και το όλο εμβολιαστικό πρόγραμμα. Τέλος η γραμμή 17000, τεχνική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της χρήσης της πλατφόρμας και στη διαδικασία εξασφάλισης ραντεβού. Θα δοθεί ακόμα η δυνατότητα διευκόλυνσης όσων ηλικιωμένων μας συνεχίσουν να στερούνται δυνατότητα πρόσβασης και διευθέτησης ραντεβού στην πλατφόρμα. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξασφάλισης ραντεβού, το άτομο θα παίρνει ένα γραπτό μήνυμα στο κινητό του με τις λεπτομέρειες για το ραντεβού του, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα για αποστολή υπενθύμισης. Ταυτόχρονα με τη χορήγηση της 1ης δόσης, θα διευθετείται ραντεβού για την χορήγηση της 2ης δόσης και αντίστοιχα αποστολή υπενθύμισης την προηγούμενη μέρα. Με τον ίδιο τρόπο, με ραντεβού και μέσω των Κέντρων Εμβολιασμού, θα προχωρήσει στη συνέχεια ο εμβολιασμός και των επόμενων δύο ομάδων που αφορούν τα άτομα ηλικίας άνω των 75 χρόνων και στη συνέχεια άνω των 16 χρόνων με υψηλό κίνδυνο για σοβαρή νόσηση. 

 

 

 

ΔΕΝ ΥΠΗΡΞΑΝ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

-Υπήρξαν αναφορές για συμπτώματα μετά από εμβολιασμό, είτε στην Κύπρο είτε στο εξωτερικό, εάν γνωρίζετε;

-Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μέχρι σήμερα έχουν εμβολιασθεί πάνω από 4 εκατομμύρια άτομα, χωρίς να έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες πέρα από τις αναμενόμενες, αλλεργίες αλλά και κάποιες παροδικές ήπιες παρενέργειες, από αυτές που περιγράφονται μέσα στο φάκελο έγκρισης του φαρμάκου. Τίποτα περισσότερο που να κάνει κάποιο να ανησυχεί ή να είναι διστακτικό για να εμβολιαστεί. Αντίστοιχα στη χώρα μας δεν υπάρχουν ιδιαίτερες αναφορές για παρενέργειες. Υπενθυμίζεται ότι στο σχεδιασμό του εμβολιαστικού προγράμματος για τον κορωνοιό, περιλαμβάνεται και η ενότητα που αφορά στην φαρμακοεπαγρύπνηση και στη δήλωση τυχόν ανεπιθύμητων ενεργειών, στα πλαίσια των διαδικασιών που ήδη εφαρμόζονται από την αρμόδια Μονάδα των Φαρμακευτικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας.

«Θα υπάρξουν ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό»

-Ποια η δική σας αποτίμηση όσον αφορά στην μέχρι στιγμής εφαρμογή του προγράμματος εμβολιασμού;

-Η μέχρι στιγμής αποτίμηση της εφαρμογής του εμβολιαστικού προγράμματος για τον κορωνοιό στη χώρα μας είναι θετική και αφορά στη λειτουργία του προγράμματος μέσω των κινητών μονάδων. Δεν έχουν αναφερθεί οποιαδήποτε προβλήματα στο επιχειρησιακό επίπεδο, είτε αυτό αφορά σε θέματα παραλαβής, φύλαξης και διακίνησης του εμβολίου, είτε σε θέματα λειτουργίας των κινητών μονάδων, στελέχωσης των Ομάδων, εξασφάλισης εξοπλισμού και αναλωσίμων αλλά και στον καθαυτό εμβολιασμό του πληθυσμού. Μέχρι στιγμής δεν κρίθηκε απαραίτητο να διαφοροποιηθεί ο αρχικός σχεδιασμός και τα χρονοδιαγράμματα που τίθενται κάθε μέρα τηρούνται χωρίς οποιαδήποτε προβλήματα. Δυνατό σημείο στην όλη προσπάθεια, αποτελεί το γεγονός ότι κατά την υλοποίησή του χρησιμοποιούνται υφιστάμενες δομές και διαδικασίες. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στο βασικό δυναμικό αυτής της προσπάθειας, τις κατάλληλα εκπαιδευμένες και έμπειρες Επισκέπτριες Υγείας, των Νοσηλευτικών Υπηρεσιών της Διοίκησης του Υπουργείου Υγείας. Αποτελούν μια δομή με πολύχρονη εμπειρία σε εφαρμογή πληθυσμιακών προγραμμάτων εμβολιασμού στο μαθητικό πληθυσμό, εμπειρία που έχει αξιοποιήσει πλήρως το πρόγραμμα.

-Ποιες είναι οι προκλήσεις που το εμβολιαστικό πρόγραμμα έχει να αντιμετωπίσει στη συνέχεια;

-Η περιορισμένη διαθεσιμότητα εμβολίων, αλλά και το γεγονός ότι ο αρχικός πληθυσμός στόχος αφορούσε συγκεκριμένο και περιορισμένο σχετικά αριθμό ατόμων, έδωσε τη δυνατότητα στο πρόγραμμα εμβολιασμού για τον κορωνοιό να δοκιμαστεί χωρίς ιδιαίτερη πίεση. Οι προκλήσεις που σίγουρα αναμένεται να αντιμετωπίσει, αφορούν σε ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό, όταν τα διαθέσιμα πια εμβόλια θα έχουν αυξηθεί. Με στόχο να μην παραμένουν αδιάθετα εμβόλια και αυτά να χορηγούνται άμεσα, ο προγραμματισμός αφορά σε σταδιακή επέκταση σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό εμβολιαστικών κέντρων/ συνεργείων, η στελέχωση των οποίων σε κάποια φάση δεν θα είναι δυνατή με μόνιμο προσωπικό. Ο ρόλος της εθελοντικής προσφοράς εργασίας από μέρους επαγγελματιών υγείας θα είναι καταλυτικός. Είναι σημαντική η μέχρι στιγμής προσφορά, για εθελοντική εργασία, επαγγελματικών σωμάτων επαγγελματιών υγείας όπως ο ΠΙΣ και ΠΑΣΥΝΜ και η Εταιρεία Γενικής Ιατρικής ή θεσμών όπως ο ΠΑΣΥΝ. Ακόμα και ιδιωτικών ιατρείων όπως το Κέντρο ΠΦΥ του Πανεπιστημίου Λευκωσίας που εθελοντικά καλύπτει μεγάλο μέρος των αναγκών κινητών Μονάδων για ιατρική κάλυψη