Προσοχή στη θάλασσα: Τα ψάρια των κυπριακών νερών που κρύβουν κίνδυνο

Αν και τα κυπριακά νερά φιλοξενούν δεκάδες είδη ψαριών που καταλήγουν καθημερινά στο πιάτο μας, υπάρχουν ορισμένα που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στην υγεία ή ακόμη και να αποβούν μοιραία υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

Ανάμεσα στα πιο γνωστά είναι ο λαγοκέφαλος και το βατραχόψαρο, δύο είδη που περιέχουν την εξαιρετικά επικίνδυνη νευροτοξίνη τετραδοτοξίνη (TTX). Η τοξίνη εντοπίζεται στα σπλάχνα, το δέρμα και τη σάρκα τους και δεν καταστρέφεται ούτε με το μαγείρεμα, ούτε με το ψήσιμο ή την κατάψυξη. Η κατανάλωσή τους απαγορεύεται αυστηρά, καθώς ακόμη και μικρή ποσότητα μπορεί να προκαλέσει παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια και σε ακραίες περιπτώσεις θάνατο.

Πέρα από την τοξικότητά τους, οι λαγοκέφαλοι διαθέτουν ισχυρά σαγόνια και αιχμηρά δόντια, γεγονός που καθιστά επικίνδυνο ακόμη και τον χειρισμό τους από ψαράδες.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν είδη που θεωρούνται ασφαλή για κατανάλωση, παρά το γεγονός ότι φέρουν δηλητηριώδη αγκάθια. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η γνωστή κουρκούνα ή προσφυγούλα, ένα από τα πιο συνηθισμένα ψάρια στις κυπριακές θάλασσες και ιδιαίτερα αγαπητό στην τοπική κουζίνα. Το δηλητήριό της βρίσκεται αποκλειστικά στα αγκάθια των πτερυγίων της και όχι στη σάρκα της, η οποία είναι απολύτως βρώσιμη.

Το ίδιο ισχύει και για το λεοντόψαρο, τη δράκαινα και τη σκορπίνα. Παρότι τα αγκάθια τους μπορούν να προκαλέσουν έντονο πόνο και τοπικές αντιδράσεις σε περίπτωση τσιμπήματος, το κρέας τους θεωρείται ασφαλές και ιδιαίτερα γευστικό.

Ειδική περίπτωση αποτελεί ο γραμμωτός γατόψαρος, ένα εισβολικό είδος που έχει καταγραφεί και στην Κύπρο. Παρότι διαθέτει δηλητηριώδη αγκάθια, δεν συνιστάται η κατανάλωσή του, καθώς εκκρίνει τοξικές ουσίες και από το δέρμα του, καθιστώντας τον χειρισμό και τον καθαρισμό του επικίνδυνο.

Τι να κάνετε σε περίπτωση τσιμπήματος

Οι ειδικοί συστήνουν άμεση εφαρμογή θερμότητας στο σημείο του τραυματισμού, καθώς το δηλητήριο των συγκεκριμένων ψαριών είναι ευαίσθητο στις υψηλές θερμοκρασίες. Η εμβάπτιση του τραυματισμένου μέλους σε ζεστό νερό (43-45 βαθμών Κελσίου) για 30 έως 90 λεπτά μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη μείωση των συμπτωμάτων.

Παράλληλα, η πληγή πρέπει να καθαρίζεται προσεκτικά, ενώ σε κάθε περίπτωση κρίνεται απαραίτητη η αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας, ιδιαίτερα εάν παρουσιαστούν έντονο πρήξιμο, δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα συμπτώματα αλλεργικής αντίδρασης.