Πώς οι γάτες έγιναν κατοικίδια

Νέα επιστημονικά στοιχεία ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για την εξημέρωση της γάτας. Σύμφωνα με δύο πρόσφατες μελέτες που δημοσιεύτηκαν στα Science και Cell Genomics, η στενή σχέση ανθρώπου–γάτας δεν ξεκίνησε 10.000 χρόνια πριν, όπως πίστευαν οι επιστήμονες, αλλά πολύ αργότερα — πριν από περίπου 3.500–4.000 χρόνια, με επίκεντρο τη βόρεια Αφρική και την αρχαία Αίγυπτο.

Η νέα εικόνα για την εξημέρωση

Ερευνητές από την Οξφόρδη και άλλους φορείς εξέτασαν δεκάδες οστά γατών από αρχαιολογικούς χώρους σε Ευρώπη, βόρεια Αφρική και Ανατολία, τα οποία στη συνέχεια σύγκριναν γενετικά με σημερινές γάτες.
Το DNA τους αποκάλυψε ότι οι πρώτες πραγματικά εξημερωμένες γάτες εμφανίζονται χιλιάδες χρόνια μετά την ανάπτυξη της γεωργίας στη Μέση Ανατολή, ανατρέποντας την παλαιότερη θεωρία που τοποθετούσε την εξημέρωση στους πρώτους αγροτικούς οικισμούς.

Η Αίγυπτος στο επίκεντρο

Τα ευρήματα ταιριάζουν με όσα γνωρίζουμε για τον ρόλο της γάτας στην αρχαία Αίγυπτο:
οι γάτες λατρεύονταν, απεικονίζονταν στην τέχνη, ταριχεύονταν και είχαν έντονο συμβολικό βάρος στην κοινωνία. Από εκεί φαίνεται πως ξεκίνησε η μετάβαση από τον άγριο αφρικανικό αγριόγατο στο οικιακό ζώο συντροφιάς.

Το μεγάλο ταξίδι του αιλουροειδούς

Αφού συνδέθηκαν με τους ανθρώπους, οι γάτες άρχισαν να ταξιδεύουν σε πλοία και καραβάνια.
Έφτασαν στην Ευρώπη σχετικά αργά, περίπου 2.000 χρόνια πριν, πιθανότατα μέσω των Ρωμαίων, που τις χρησιμοποιούσαν ως φυσικούς «εξολοθρευτές» τρωκτικών.
Από την Ευρώπη εξαπλώθηκαν ανατολικά μέσω του Δρόμου του Μεταξιού και σήμερα ζουν σχεδόν παντού — με εξαίρεση την Ανταρκτική.

Η περίπτωση της Κίνας: Ένας απρόσμενος «ανταγωνιστής»

Μια δεύτερη μελέτη αποκάλυψε ότι πριν φτάσουν οι εξημερωμένες γάτες από την Αίγυπτο και την Εγγύς Ανατολή, στην Κίνα υπήρχε ήδη άλλο αιλουροειδές κοντά στους ανθρώπους: η ασιατική αγριόγατα.
Το είδος αυτό πλησίασε ανθρώπινους οικισμούς, επωφελήθηκε από τα αποθέματα τροφής, αλλά δεν εξημερώθηκε ποτέ. Παραμένει άγριο μέχρι σήμερα.

Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες ορισμένα άτομα έχουν διασταυρωθεί με οικόσιτες γάτες — δημιουργώντας τη δημοφιλή γάτα της Βεγγάλης, ένα υβρίδιο με έντονο μοτίβο τριχώματος και άγρια εμφάνιση.

Πηγή: Πολίτης