Σάλος με κλινική IVF στα κατεχόμενα

Σοβαρές καταγγελίες για κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου φέρνει στο φως έρευνα του BBC, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε οικογένειες που υποβλήθηκαν σε θεραπείες γονιμότητας στην περιοχή.

Σύμφωνα με την έρευνα, περισσότερα από 30 παιδιά εκτιμάται ότι έχουν γεννηθεί μετά από θεραπείες IVF στις οποίες φέρεται να χρησιμοποιήθηκε διαφορετικό σπέρμα ή ωάριο από εκείνο που είχαν επιλέξει οι γονείς.

Η υπόθεση αφορά κυρίως Βρετανούς γονείς, οι οποίοι είχαν επιλέξει ανώνυμους δότες με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως το ιατρικό ιστορικό, η εμφάνιση, η προσωπικότητα, το μορφωτικό επίπεδο αλλά και η καταγωγή.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, εξετάσεις DNA φέρεται να αποκάλυψαν διαφορετική γενετική καταγωγή από αυτή που είχαν επιλέξει οι οικογένειες. Από τα περισσότερα από 30 παιδιά που περιλαμβάνονται στην έρευνα, 11 έχουν μέχρι στιγμής υποβληθεί σε εξετάσεις DNA, με τα αποτελέσματα να δείχνουν ότι η γενετική τους καταγωγή δεν αντιστοιχούσε στις επιλογές των γονέων.

Στο επίκεντρο συγκεκριμένη κλινική

Σύμφωνα με το BBC, περίπου τα μισά από τα περιστατικά συνδέονται με την κλινική Dogus IVF Centre στη Λευκωσία, στα κατεχόμενα.

Μία από τις περιπτώσεις αφορά Βρετανίδα μητέρα, η οποία υποβλήθηκε σε θεραπεία στην κλινική το 2012. Χρόνια αργότερα, εξέταση DNA φέρεται να αποκάλυψε ότι ο δότης σπέρματος που είχε επιλέξει δεν ήταν ο βιολογικός πατέρας του παιδιού της.

Η ίδια είχε εκφράσει από παλαιότερα τις αμφιβολίες της, καθώς θεωρούσε ότι η εμφάνιση του παιδιού της δεν ταίριαζε με εκείνη του δότη που είχε επιλέξει. Μετά τις αποκαλύψεις του περασμένου Μαρτίου για άλλες οικογένειες, αποφάσισε να προχωρήσει μαζί με τον γιο της σε εξέταση DNA.

Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι το παιδί ήταν βιολογικός γιος της, αλλά όχι του δότη που είχε επιλέξει.

Στη «μαύρη λίστα» από το 2016

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η αποκάλυψη ότι η Cryos International, μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες σπέρματος παγκοσμίως, είχε θέσει την κλινική Dogus στη «μαύρη λίστα» ήδη από το 2016.

Η Cryos φέρεται να δήλωσε στο BBC ότι δεν διαθέτει αρχεία που να αποδεικνύουν πως παρέδωσε ποτέ σπέρμα στην εν λόγω κλινική, παρά το γεγονός ότι η κλινική διαφήμιζε συνεργασία με την τράπεζα.

Η ίδια εταιρεία έχει επίσης διακόψει τη συνεργασία της με άλλη κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα.

Έρευνα μετά τις καταγγελίες

Οι πρώτες σοβαρές ανησυχίες είχαν δημοσιοποιηθεί τον περασμένο Μάρτιο, όταν γονείς τουλάχιστον επτά παιδιών εξέφρασαν αμφιβολίες για τη γενετική καταγωγή των παιδιών τους.

Μετά τις καταγγελίες, το λεγόμενο «υπουργείο υγείας» των κατεχομένων επιβεβαίωσε ότι ξεκίνησε επίσημη έρευνα. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχουν δοθεί περισσότερες πληροφορίες για την πορεία της.

Πρόσωπο που συνδέεται με την υπόθεση και το οποίο επικαλείται το BBC αρνήθηκε οποιαδήποτε παράνομη ή επιλήψιμη ενέργεια και δήλωσε ότι έχει απαλλαγεί από οποιαδήποτε παραβίαση της νομοθεσίας.

Ερωτήματα για το καθεστώς ελέγχου

Τα κατεχόμενα αποτελούν δημοφιλή προορισμό για θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κυρίως λόγω του χαμηλότερου κόστους και της μεγάλης ποικιλίας δοτών που διαφημίζουν οι κλινικές.

Την ίδια ώρα, το γεγονός ότι η περιοχή δεν εφαρμόζει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το επίπεδο εποπτείας και ελέγχου των κλινικών γονιμότητας.

Ειδικοί που μίλησαν στο BBC κάνουν λόγο για ιδιαίτερα σοβαρές καταγγελίες, ενώ η British Fertility Society εκτιμά ότι η υπόθεση ενδέχεται να αναδεικνύει συστημικό πρόβλημα, το οποίο δεν περιορίζεται σε έναν γιατρό ή μία μόνο κλινική.