Τα «Νησιά» του Πρωταρά ξαναγεννιούνται

Σε μια ξεχωριστή τελετή, παρουσία της Υφυπουργού Πολιτισμού Δρ. Βασιλικής Κασσιανίδου, του Δημάρχου Παραλιμνίου–Δερύνειας, της Γενικής Διευθύντριας του Υφυπουργείου και της Εφόρου Αρχαιοτήτων, εγκαινιάστηκε το απόγευμα της Πέμπτης 16 Οκτωβρίου 2025 ο Αρχαιολογικός Χώρος Νεολιθικής Περιόδου «Νησιά» στον Πρωταρά.

Η στιγμή ήταν ιστορική όχι μόνο για τον Δήμο, αλλά και για ολόκληρη την Κύπρο. Μετά από σχεδόν τριάντα χρόνια “σιωπής”, ο χώρος ανοίγει επιτέλους για το κοινό, προσκαλώντας ντόπιους και επισκέπτες να περπατήσουν στα ίχνη μιας από τις αρχαιότερες κοινότητες του νησιού.

«Ένας ζωντανός κρίκος της πολιτιστικής μας ταυτότητας»

Στον χαιρετισμό της, η Υφυπουργός Πολιτισμού τόνισε τη σημασία της διάνοιξης του χώρου, επισημαίνοντας πως ο Πρωταράς δεν είναι μόνο τουριστικός προορισμός, αλλά τόπος με βαθιές ρίζες πολιτισμού και ιστορίας.

Ο Δήμαρχος Παραλιμνίου–Δερύνειας ευχαρίστησε το Υφυπουργείο και το Τμήμα Αρχαιοτήτων για την άμεση ανταπόκριση, επισημαίνοντας ότι «ο χώρος των Νησιών είναι κομμάτι της ψυχής του τόπου μας — ένα παράθυρο στη ζωή των πρώτων κατοίκων της περιοχής».

Ο Νεολιθικός Οικισμός «Νησιά» – Μια ματιά 7.000 χρόνια πίσω

Ο οικισμός «Νησιά» εντάσσεται στη Νεολιθική Κεραμική περίοδο (5200–4800 π.Χ.) και αποτελεί τον μεγαλύτερο νεολιθικό οικισμό που έχει ερευνηθεί στην επαρχία Αμμοχώστου.

Κατά τις ανασκαφές του Τμήματος Αρχαιοτήτων αποκαλύφθηκαν:

• 40 κατοικίες,

• προστατευτικό τείχος,

• και δεκάδες κινητά ευρήματα: αγγεία, πέτρινα ειδώλια, εργαλεία, περιδέραια από πικρόλιθο και κόκκαλα ελαφιού.

Ο χώρος εκτείνεται σε 2.750 τ.μ. και φέρει ανεξίτηλα τα σημάδια μιας κοινότητας που άνθισε χιλιάδες χρόνια πριν, μαρτυρώντας την πρώιμη ανθρώπινη δραστηριότητα στην περιοχή.

Φόρος τιμής στον Παύλο Φλουρέντζο

Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, έγινε ιδιαίτερη αναφορά στον αείμνηστο Παύλο Φλουρέντζο, πρώην Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων, ο οποίος ηγήθηκε των ανασκαφών μεταξύ 1995 και 2001, αποκαλύπτοντας τον μοναδικό χαρακτήρα του χώρου.

Από το παρελθόν στο σήμερα

Τα «Νησιά» δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος· είναι ένας ζωντανός διάλογος ανάμεσα στο τότε και το τώρα.
Η γη του Πρωταρά, γνωστή σήμερα για τις παραλίες και τα ξενοδοχεία της, αποκαλύπτει το αρχέγονο πρόσωπό της – εκεί όπου γεννήθηκε ο πρώτος πολιτισμός της περιοχής.

Επισκέψιμος για όλους

Ο χώρος είναι πλέον ανοικτός καθημερινά για το κοινό, ανάμεσα στις παραλίες Βυζακιά και Λομπαρδί (πλησίον του ξενοδοχείου Cavo Maris).
Με εύκολη πρόσβαση και σύγχρονες υποδομές, προσφέρει μια μοναδική εμπειρία περιήγησης σε ένα κομμάτι ιστορίας που έρχεται επιτέλους στο φως.

Από τα 5200 π.Χ. στον 21ο αιώνα, τα “Νησιά” θυμίζουν ότι η Κύπρος δεν είναι μόνο τόπος διακοπών, είναι νησί πολιτισμού.