Αγαρικό

Πολυπληθές γένος μανιταριών που περιλαμβάνει περισσότερα από 300 είδη, τόσο βρώσιμα όσο και δηλητηριώδη. Τα μανιτάρια διακρίνονται για το μεγάλο σαρκώδη πίλο, και για τον ευθύ και παχύ στύπο.

Στο κάτω μέρος του πιλού (καπέλο) αναπτύσσονται ακτινωτά μία σειρά ελεύθερα ελάσματα, ρόδινα στην αρχή και καστανόμαυρα αφού ωριμάσουν, από τα οποία παράγονται τα σπόρια. Τα ελάσματα καλύπτονται αρχικά από μία λεπτή μεμβράνη, η οποία σχηματίζει και ένα δάκτίλιο γύρω από τον στύπο. Το αγαρικό το πεδινό έχει πίλο με διάμετρο από 3 έως 10 εκατοστά.

Για αρκετό διάστημα έχει ημισφαιρικό σχήμα, που σταδιακά απλώνει, όμως η περιφέρεια του διατηρείται ελαφρά κυρτή. Η λευκη επιδερμίδα του άλλοτε είναι λεία και άλλοτε φέρει καστανορόδινα στίγματα. Ο στύπος του έχει ύψος 2 με 6 εκατοστά και πλάτος 1 με 2,5 εκατοστά ενώ είναι λευκός και λευκός στη βάση. Η σάρκα του έχει ευχάριστη γεύση και έντονη οσμή.

Έχει τέσσερα σπόρια, σε αντίθεση με το αγαρικο το δίσπορο, που έχει δύο. Το τελευταίο έχει πιο κοντό και πιο παχύ πίλο. Είναι τα μόνα είδη που καλλιεργούνται τεχνητά σε μεγάλη κλίμακα στην Ευρώπη και στην Αμερική. Είναι φτωχά σε θερμίδες αλλά πλούσια σε πρωτεΐνες και περιζήτητα για τη γεύση τους. Το αγαρικό το δασόβιο φυτρώνει σε ομάδες στα ξέφωτα του δάσους.

Έχει πίλο με διάμετρο 5 με 18 εκατοστά ο οποίος είναι σφαιρικός αρχικά, αλλά αργότερα απλώνει και γίνεται τελείως επίπεδος. Ο στύπος έχει από ύψος από 5 με 15 εκατοστά και πάχος 1 με 2,5 εκατοστά ενώ είναι φουσκωτός στη βάση. Η σάρκα του λευκή, έχει ευχάριστη οσμή και γλυκιά γεύση.

Ανάμεσα στα δηλητηριώδη είδη είναι το αγαρικό το ξανθόδερμο. Ο πίλος του έχει διάμετρο 6 με 20 εκατοστά και είναι υπολευκος στο κέντρο. Ο στύπος του έχει ύψος με 5 με 18 εκατοστά και είναι πολύ πιο παχύ στο κάτω μέρος. Το διακρίνουμε από τη δυσάρεστη οσμή και το έντονο λεμονί χρώμα που παίρνει η επιφάνεια του πίλου, αν την τρίψουμε. Όταν καταναλωθεί από τον άνθρωπο προκαλεί δυσπεψία, εμετό και διάρροια.

Τα μανιτάρια του γένους είναι ήταν γνωστά τόσο στους Αρχαίους Έλληνες όσο και στους Ρωμαίους και αποτελούσαν βασικά είδη της διατροφής τους. Η ονομασία αγαρικό χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τον Διοσκουρίδη τον 1 αιώνα μ.Χ. και αργότερα από τον Ρωμανό Πλίνιο. Η τεχνητή καλλιέργεια του αγαρικού του δίσπορου, ήταν γνωστή στη Γαλλία το 17ο αιώνα. Η καλλιέργεια ήταν σύνθετη διαδικασία και γίνεται σε πολλά στάδια, σε έδαφος αποστειρωμένο και με καλή λίπανση με κατάλληλη με κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας αερισμού. Χρειάζεται επίσης προστασία από τη μόλυνση και τις ασθένειες.