Το αγαθό

ΓΕΝΙΚΑ

Το αγαθό

Η φιλοσοφική του έννοια του αγαθού

AP
Anastasia Papayianni

Το αγαθό στην φιλοσοφία είναι συνώνυμο με το καλό. Σε κάθε ηθική θεωρία γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστεί τι είναι το αγαθό για τον άνθρωπο. Στον Όμηρο, ο Αχιλλέας θεωρείται αγαθός επειδή είναι ανδρείος στη μάχη και αποτελεί ηρωικό πρότυπο. Ο Σωκράτης και στη συνέχεια ο Πλάτωνας δόμησαν τη φιλοσοφία τους γύρω από τον καθορισμό της σημασίας του αγαθού.

Για τον Πλάτωνα υπέρτατη έκφραση του αγαθού είναι η ιδέα του αγαθού. Αυτή είναι η πηγή της πραγματικότητας και της αλήθειας. Ο Πλάτωνας δηλαδή ταυτίζει το αγαθό με μία ανώτερη οντότητα.

Έτσι, βάζει τα θεμέλια για τη χριστιανική διδασκαλία. Στον χριστιανισμό το αγαθό είναι η βούληση του Θεού και ταυτίζεται με την αγάπη. Έτσι, ο Θεός αποκτά μία ηθική διάσταση η οποία δεν υπήρχε στη μονοθεϊστική αντίληψη της εβραϊκής θρησκείας.

Γενικά για τη θρησκεία το αγαθό είναι το αντίθετο του κακού. Όπου δεν υπάρχει αγαθό υπάρχει κακό. Το κακό είναι συγκεκριμένο και έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Έτσι στον καθολικισμό το κακό απορρέει από την οργή, τη φιλαργυρία τον φθόνο κ.λ.π.

Αντίθετα στην ορθοδοξία το κακό δεν ορίζεται.
 

Είναι η απουσία του αγαθού. Στην ιστορία της φιλοσοφίας κάποιοι φιλόσοφοι ταύτιζαν το αγαθό με μία φυσική και αισθητή ιδιότητα. Έτσι, για τους επικούρειους το αγαθό είναι η ηδονή. Για άλλους όπως ο Χομπς (Άγγλος Φιλόσοφος), αγαθό είναι το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, οτιδήποτε δηλαδή διασφαλίζει τη ζωή. Για τους ωφελιμιστές, αγαθό είναι ότι εξυπηρετεί το συμφέρον του ανθρώπου. Οι σύγχρονες θεωρίες κάνουν λόγο για μία σχετική έννοια του αγαθού. Με άλλα λόγια, η λέξη «αγαθό» δεν έχει την ίδια σημασία για όλους τους ανθρώπους ο καθένας ξέρει τι είναι καλό για τον εαυτό του.



Με μία άλλη έννοια του αγαθού, είναι συνώνυμο του πλούτου και και των υλικών αγαθών. Με αυτή την έννοια, το αγαθό είναι ότι έχουμε στην κατοχή μας.