Το καταφύγιο επιβίωσης των Ευρωπαίων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στην Εποχή των Παγετώνων

ΓΕΝΙΚΑ

Το καταφύγιο επιβίωσης των Ευρωπαίων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στην Εποχή των Παγετώνων

KK
Katerina KypriotakiOct 17, 2025

Μια εκτενής γενετική μελέτη έφερε στο φως ότι, κατά την τελευταία και πιο σφοδρή φάση της Εποχής των Παγετώνων, οι πρώτοι Ευρωπαίοι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες αναγκάστηκαν να μετακινηθούν προς περιοχές με ηπιότερες κλιματικές συνθήκες. Ανάμεσα σε αυτούς, μόνο όσοι κατέφυγαν στην Ιβηρική Χερσόνησο φαίνεται πως κατάφεραν τελικά να επιβιώσουν.

Με βάση νέες γενετικές αναλύσεις σε απομεινάρια αρχαίων ανθρώπων, οι επιστήμονες κατόρθωσαν να εντοπίσουν την πορεία του πολιτισμού των λεγόμενων Γκραβετιανών — μιας προϊστορικής ομάδας που διέσχισε την Ευρώπη πριν από περίπου 30.000 χρόνια και άφησε πίσω της εντυπωσιακά τεχνουργήματα, όπως τα περίφημα ειδώλια «Αφροδίτη», σύμβολα τέχνης και γονιμότητας.

Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που έπαιξε η κλιματική αλλαγή στην επιβίωση και μετακίνηση των πρώτων ευρωπαϊκών πληθυσμών. Όπως διαπιστώθηκε, οι ομάδες που ζούσαν στη νότια Ιταλία όταν ο παγετός εξαπλώθηκε πριν από περίπου 25.000 χρόνια δεν κατάφεραν να επιβιώσουν, σε αντίθεση με εκείνους που βρέθηκαν σε περιοχές όπως η νότια Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας, Κόσιμο Πόστχ από το Πανεπιστήμιο του Τύμπιγκεν, τα ευρήματα ήταν απρόσμενα: «Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι ο πληθυσμός της Ιταλίας εξαφανίστηκε εντελώς κατά τη διάρκεια της πιο σκληρής φάσης των παγετώνων. Δεν επιβίωσαν.»

Η ανάλυση έδειξε ακόμη ότι οι Γκραβετιανοί της Ιταλίας, οι οποίοι είχαν σκουρόχρωμο δέρμα και καστανά μάτια, αντικαταστάθηκαν αργότερα από πληθυσμούς που μετανάστευσαν από τα Βαλκάνια, έχοντας πιο ανοιχτόχρωμα χαρακτηριστικά, όπως γαλάζια μάτια και πιο φωτεινή επιδερμίδα. Την ίδια στιγμή, οι Γκραβετιανοί της Ιβηρικής που επιβίωσαν, αναμείχθηκαν με πληθυσμούς από τα ανατολικά. Όταν το κλίμα της Ευρώπης άρχισε να θερμαίνεται και πάλι περίπου 15.000 χρόνια πριν, αυτοί οι απόγονοι εξαπλώθηκαν ξανά σε ολόκληρη την ήπειρο — από την Ισπανία και την Πορτογαλία έως την Πολωνία και τα Βρετανικά Νησιά — κυριαρχώντας για πολλές γενιές.

Πηγή: Scinews