Το λουλούδι που έγινε στάση ζωής

Λουλούδι. Ένα λουλούδι.

Αυτό που έγινε στάση ζωής και πορεία για μια ολιστική ανατροπή στον τρόπο που βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο μας.

Τι να είναι άραγε αυτό το λουλούδι; Πιο είναι αυτό το λουλούδι;

Πρόκειται λοιπόν για το λουλούδι της περμακουλτούρας.

Και τώρα γεννάται το εξής ερώτημα. Τί είναι η περμακουλτούρα; Πρώτη φορά ακούω αυτό το πράγμα. Είναι νέο φρούτο αυτό; Νέα μόδα; Νέο κίνημα; Τι τελικά είναι;

Ας τα πάρουμε από την αρχή λοιπόν, για να μην μπερδευόμαστε αλλά και για να είμαστε ακόμα πιο σαφής στο τι τελικά είναι αυτό το περιβόητο λουλούδι.

Περμακουλτούρα λοιπόν.

Ο όρος περμακουλτούρα δημιουργήθηκε από τον Bill Mollison και τον David Holmgren την δεκαετία του ‘70 για να περιγράψουν ΄΄ένα ενιαίο εξελισσόμενο σύστημα πολυετών δέντρων και αυτοσυντηρούμενων φυτών και ζώων, χρήσιμων για τον άνθρωπο.΄΄

Και τώρα θα μου πεις, οκ, και τι με αυτό; Πιο είναι το ηθικό πλαίσιο σε αυτή την δήλωση;

Εξηγούμαστε λοιπόν.

Ο πιο πάνω ορισμός της περμακουλτούρας είναι τόσο γενικός που δεν είναι και πολύ χρήσιμος. Για την ακρίβεια, η περμακουλτούρα είναι κάτι σαν εγχειρίδιο. Στην ευρύτερη χρήση της λειτουργεί ως οδηγός Ανάλυσης Συστημάτων και κάποιων αρχών σχεδιασμού, που παρέχουν το οργανωτικό πλαίσιο για την εφαρμογή του πιο πάνω οράματος. Της ολιστικές περμακουλτούρας δηλαδή. Φέρνει κοντά τις διάφορες ιδέες, ικανότητες και τρόπους ζωής που χρειάζεται να επανεφευρεθούν και να αναπτυχθούν έτσι ώστε να μας ενδυναμώσουν και να καλύψουν τις ανάγκες μας, ενώ αυξάνει το φυσικό κεφάλαιο για τις επόμενες γενεές.

Ίσως ακόμα να μην έχει ξεκάθαρη εικόνα για το τί πραγματικά είναι αυτό που περιγράφεται στο παρόν άρθρο. Πάμε λοιπόν να κάνουμε το θέμα μα λίγο πιο λιανό και να παρουσιάσουμε το λουλούδι της περμακουλτούρας.

Ως ηθικές αξίες λοιπόν, η περμακουλτούρα, βασίζεται και εστιάζει στον κρίσιμο τομέα της διαχείρισης της γης και της φύσης. Δηλαδή του φυσικού περιβάλλοντος και τον πρωτογενή τομέα παραγωγής. Η περμακουλτούρα εξελίσσεται εφαρμόζοντας προοδευτικά αρχές μέχρι την ενσωμάτωση και των επτά τομέων που παρουσιάζονται στο λουλούδι της περμακουλτούρας ( ο κάθε τομέας έχει τις δικές του υποκατηγορίες) που είναι απαραίτητοι για την βιωσιμότητα της ανθρωπότητας κατά το πέρασμα σε μια περίοδο μειωμένης κατανάλωσης ενέργειας λόγω της εξάντλησης των αποθεμάτων πετρελαίου.

Όπως καταλαβαίνεις λοιπόν, είναι μια απάντηση σε μια πιθανή ενεργειακή, επισιστική ή άλλου είδους κρίση που μπορεί να έχει άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στην καθημερινή μας διαβίωση. Από αυτή την περιορισμένη αλλά σημαντική άποψη, η περμακουλτούρα δεν είναι ούτε η γη, ούτε οι ικανότητές για οργανική και βιώσιμη καλλιέργεια, ενεργειακή δόμηση ή ανάπτυξη οικοχωριών αυτό καθ’ αυτό αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τον σχεδιασμό, την εγκατάσταση, την διαχείριση και την βελτίωση αυτών καθώς και όλων των άλλων προσπαθειών που γίνονται από μεμονωμένα άτομα, οικογένειες ή και οργανωμένες κοινότητες για ένα βιώσιμο μέλλον.

Το λουλούδι της περμακουλτούρας ως σύστημα σχεδίασης λοιπόν δείχνει αυτούς τους κύριους επτά τομείς στους οποίους απαιτείται να υπάρξει μετασχηματισμός, προκειμένου να δημιουργήσουμε συλλογικά έναν βιώσιμο πολιτισμό. Κάτω από κάθε κεντρικό τομέα παραθέτουμε και ορισμένες υποκατηγορίες όπου έχουν ως βάση σκέψης και δομής τους τον κεντρικό τομέα που είτε λειτουργεί ως ηθικός είτε ως άλλος με κοινό στόχο αυτό που προαναφέρθηκε, δηλαδή την αντιμετώπιση μια πιθανής κρίσης η οποία να θέσει σε άμεσο κίνδυνο την ύπαρξη και την βιωσιμότητά μας.

Ιδιοκτησία γης και κοινότητα

Συνεταιρισμοί / νομικά πρόσωπα
Επίλυση συγκρούσεων
Οικοκοινόητες

Διαχείριση της γης και της φύσης

Βιο-εντατική γεωργία
Τροφοσυλλογή
Ενσωματωμένη υδατοκαλλιέργεια
Ολιστική διαχείριση αγροκτημάτων

Δόμηση

Βιοδόμηση (earthships)
Δόμηση με φυσικά υλικά
Παθητικός ηλιακός σχεδιασμός
Συλλογή & επαναχρησιμοποίηση νερού

Εργαλεία και τεχνολογία

Μικρο-υδροηλεκτρική ενέργεια
Εργαλεία χειρός
Μεταφορές
Επανάχρηση / ανακύκλωση

Πολιτισμός και παιδεία

Εκαπαίδευση στο σπίτι
Ανάγνωση τοπίοου
Συμμετοχικές τέχνες
Κοινωνική οικολογία

Υγεία & πνευματική ευζωία

Μητρικός θηλασμός
Προληπτική ιατρικλη
Ολιστική ιατρική
Γιόγκα και άλλες πρακτικές

Χρήμα και οικονομία

Ηθική επένδυση
Κοινοτικά υποστηριζόμενη γεωργία
Προϊόντα δίκαιου εμπορίου

Οι ηθικές αρχές της περμακουλτούρας εστιάζονται σε τρεις παραμέτρους που μαζί αποτελούν και την κεντρική ολιστική αρχή των 7 τομέων του λουλουδιού της περμακουλτούρας.

Φροντίδα για την γη (φρόντισε το χώμα, τα δάση, το νερό)
Φροντίδα για τους ανθρώπους (φρόντισε τον εαυτό σου, τους συγγενείς σου, την κοινότητα)
Δίκαιη μοιρασιά (θέσε όρια στην κατανάλωση και στην αναπαραγωγή και να αναδιανέμεις το πλεόνασμα)

Η ολιστική αρχή της περμακουλτούρας των συμπεριλαμβανομένων και αλληλεξαρτώμενων αρχών πιο απλά ορίζεται ως πιο κάτω:

΄΄Οι άνθρωποι, τα κτίσματα και οι τρόποι με τους οποίους αυτά οργανώνονται. Έτσι, το όραμα μιας μόνιμης ή βιώσιμης γεωργίας έχει εξελιχθεί στο όραμα για ένα μόνιμο και βιώσιμο πολιτισμό.΄΄

Καταληκτικά βεβαίως δεν πρέπει να αγνοούμε και ορισμένα διδάγματα που από καιρό εις καιρό λάβαμε ως παρακαταθήκη από μεγάλες πνευματικές και φιλοσοφικές παραδόσεις των σύγχρονων πολιτισμών, σπουδαίους φιλόσοφους ή επιστημονικούς διαφωτιστές της σύγχρονης εποχής. Κατά την μακρά μετάβαση σε ένα βιώσιμο, χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης πολιτισμό χρειάζεται να λάβουμε υπόψη και να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε ένα ευρύτερο πεδίο αξιών και εννοιών που έχουν παραδοθεί σε εμάς από την πρόσφατη ιστορία των πολιτισμών.